NAM lijdt nederlaag bij rechter

Rechter in Assen oordeelt dat huiseigenaren direct waardedaling vergoed moeten krijgen.

Een gevoelige nederlaag voor de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) vanochtend. Het gaswinningsbedrijf, joint venture van Shell en Exxon Mobil, moet gedupeerde huiseigenaren en woningbouwcorporaties in Groningen direct compenseren als sprake is van waardedaling van hun onroerend goed vanwege de aardbevingen die ontstaan door gaswinning.

Dat oordeelde de rechtbank in Assen. Op basis van artikel 177 van het Burgerlijk Wetboek is het mijnbouwbedrijf aansprakelijk voor schade door gaswinning. Al het onroerend goed in het Groningse aardbevingsgebied kan minder waard worden door de gasbevingen, of een pand nou is verkocht of niet, scheuren heeft of nog schadevrij is.

Rechtbankvoorzitter Ger Vermeulen: „De rechtbank overweegt dat het aardbevingsrisico en daarmee de waardevermindering van onroerend goed redelijkerwijs als blijvend en duurzaam valt aan te merken.” Schommelingen op de huizenmarkt in het aardbevingsgebied doen daar niet aan af, net zo min als de positieve effecten die de NAM verwacht van haar eigen maatregelen.

De uitspraak is een overwinning voor de Stichting Waardevermindering door Aardbevingen Groningen (WAG), eiser in de zaak. Daarin hebben zich ruim 900 gedupeerde huiseigenaren verenigd. Ook twaalf woningbouwcorporaties hebben zich aangesloten. Opgeteld staat de waarde van zo’n 100.000 panden op het spel, bijna de helft van het totaal aantal huizen en appartementen in het gasbevingsgebied. Volgens de eisende partij zou het om meer 1 miljard euro gaan.

De rechtbank stelde de stichting op vrijwel alle punten in het gelijk. Advocaat Pieter Huitema sprak over „een doorbraak” en „een yesgevoel”. Voor afrekenen is het echter nog te vroeg. Het gaat in deze zaak om ‘een collectieve actie’ waarbij een principe-uitspraak werd gevraagd. Concrete geldbedragen moeten in afzonderlijke procedures worden bepaald, aldus rechtbankvoorzitter Ger Vermeulen, en na taxatie van het betreffende pand. Een peildatum is daarvoor niet nodig. Volgens de rechtbank kunnen huiseigenaren hun pand laten taxeren op het moment dat ze een claim indienen. Op basis van taxaties wordt de huidige waarde bepaald, en de waarde als er geen aardbevingen zouden zijn. Rechters van de Rechtbank Overijssel behandelden deze zaak. Meerdere medewerkers van de Rechtbank Noord-Nederland zijn bij de Stichting WAG aangesloten en zelf belanghebbende.

De NAM gaat de overwegingen van de rechtbank nader bestuderen, reageerde projectdirecteur Martijn Verwoerd , en „beraadt zich nog” of hoger beroep wordt aangetekend. Nu compenseert het bedrijf alleen particuliere huiseigenaren. Zij kunnen pas afrekenen nadat hun woning is verkocht. Volgens gegevens van de NAM is er tot nu toe 110 keer zo’n vergoeding gegeven. Gemiddeld werd 2,8 procent van de verkoopprijs bijgepast – in 90 procent van de gevallen was het compensatiebedrag niet hoger dan 5,7 procent. Om welk totaalbedrag het gaat is onbekend.

Intussen halen de door gasbevingen gedupeerde Groningers steeds meer successen in de rechtszaal . Op last van de Raad van State draaide minister Kamp (Economische Zaken, VVD) afgelopen mei de gaskraan bij Loppersum nagenoeg dicht omwille van de veiligheid. Afgelopen juli oordeelde de rechtbank Noord-Nederland dat de WOZ-waarde van woningen in het aardbevingsgebied met tien procent omlaag moet.

De Rechtbank Noord-Nederland benoemde eind augustus een onafhankelijk deskundige om te oordelen over woningschade bij een gedupeerde uit het aardbevingsgebied. Daarmee legde de rechter het zelfgeschreven schadeprotocol van de NAM naast zich neer. Volgende week donderdag behandelt de Raad van State 42 beroepschriften tegen het Groningse gaswinningsbesluit van minister Kamp.

    • Wubby Luyendijk