Winkeliers zijn – weer – argwanend

De komst van een outletcentrum in Zoetermeer werd afgeschoten. Nu zijn er opnieuw plannen voor. En weer staat lang niet iedereen te juichen.

Een ontwerp van het nog te bouwen outletcentrum Holland Outlet Mall in Zoetermeer. Winkeliers in het Stadshart vrezen voor omzetverlies. Foto Provast

Wethouder Marc Rosier (Stedelijke Ontwikkeling, VVD) van Zoetermeer schuift zijn iPad over tafel. Hij toont een ontwerp van de Holland Outlet Mall, die in Zoetermeer moet verrijzen. „Kijk, dit wordt weer een prachtige toevoeging aan de stad”. Het nog te bouwen winkelcentrum, dat eruitziet als een futuristische waterdruppel, moet per jaar zo’n 3 miljoen extra bezoekers naar Zoetermeer trekken.

Maar de komst van het outletcentrum zorgt al jaren voor onrust. Aanvankelijk zou het winkelcomplex worden gebouwd in een weiland langs de snelweg op de grens van Zoetermeer en Bleiswijk (gemeente Lansingerland); 20.000 vierkante meter met merkkleding tegen dumpprijzen. Dit zogeheten ‘Bleizo’-plan was vanaf het begin zeer omstreden. Winkeliers in Rotterdam, Den Haag, Zoetermeer en Lansingerland vreesden omzetverlies en gingen met brancheorganisaties Detailhandel Nederland en CBW-Mitex (nu: InRetail) de strijd aan. De gemeente Zoetermeer was vóór de komst van de outlet. VVD-burgemeester Charlie Aptroot noemde Bleizo hard nodig voor de economische ontwikkeling van Zoetermeer.

Uiteindelijk ging het hele plan niet door – het werd in december 2012 afgeschoten in de Provinciale Staten van Zuid-Holland. Een nipte meerderheid van CDA, PvdA, Partij voor de Dieren, GroenLinks, SP en de Christenunie/SGP stemde tegen de komst van het winkelcentrum. Hun redenering: waarom zou je tienduizenden vierkante meters winkelruimte aanleggen als er in de omliggende gemeentendoor de economische crisis en de opkomst van online winkelen al veel winkelpanden leegstaan? De partijen wilden opkomen voor de lokale winkelcentra en de winkeliers.

‘Heel gaaf’

Ondanks die grote verdeeldheid zijn er nu dus opnieuw plannen voor een outletcentrum in Zoetermeer. Daarin komt het winkelcomplex een stuk dichter bij de binnenstad te liggen, al ligt het net buiten de rondweg. De Holland Outlet Mall van circa 30.000 vierkante meter zou op de plek moeten komen van het huidige ‘Woonhart’, de woonboulevard. Die telt circa 23.000 vierkante meter.

Projectontwikkelaar Provast heeft het plan voor de outlet opgesteld met de huidige eigenaren van het Woonhart, een groep particulieren. „De markt voor woonboulevards is veel te groot”, licht Hans de Jong, directeur bij Provast, toe. Hij ziet potentie in een outlet, waar behalve kleding ook sport- en kookartikelen verkocht kunnen worden. „Outlet is een heel andere business dan reguliere detailhandel. Het trekt enorm veel mensen.” En die gaan ook naar de andere winkels, stelt hij. „De outlet ligt heel dichtbij het Stadshart, dus wij zien mogelijkheden om in totaal meer bezoekers naar Zoetermeer te trekken.”

Dat argument noemt wethouder Rosier ook. De locatie is volgens hem heel bepalend voor de haalbaarheid van dit plan. Bleizo werd gezien als concurrentie, zegt hij, maar „op deze locatie is een outlet juist een versterking van je binnenstad”. Al erkent hij direct dat een goede verbinding met het Stadshart noodzakelijk is, want het is ook zijn bedoeling dat bezoekers naar zowel de outlet als het Stadshart gaan. „Ze moeten – liefst droog – van het ene naar het andere deel kunnen lopen.”

Rosier is enthousiast over het plan voor de outlet, die volgens hem „à la Roermond” zal worden. „Ken je die outlet? High end. Heel gaaf.” Dat „zo’n grote partij” als Provast, tevens de projectontwikkelaar die de Markthal in Rotterdam heeft ontwikkeld, achter de plannen zit, geeft de gemeente „vertrouwen”, aldus Rosier.

Disney-achtig

Maar de winkeliers in Zoetermeer bekijken de plannen – opnieuw – met argwaan. Niet alleen die in het Stadshart zijn kritisch, ook de ondernemers in de verderop gelegen Dorpsstraat zijn dat. Al hebben zij verrassend genoeg een heel ander bezwaar: zij hadden de Holland Outlet Mall liever dichterbij gehad. Zeg: tussen het Stadshart en de Dorpsstraat in. Want dan heeft de Dorpsstraat er tenminste ook baat bij dat er meer mensen naar Zoetermeer komen, zegt voorzitter Lon Oosterbroek van de winkeliersvereniging. „Waarom is de outlet in Roermond zo succesvol? Omdat die pal tegen het historische centrum aangeplakt ligt.”

Ook Eef van der List, projectontwikkelaar en eigenaar van meerdere winkelpanden in de Dorpsstraat, heeft twijfels bij de huidige plannen. „De outlet in Roermond is heel gezellig”, zegt hij. „Een beetje Disney-achtig. Ik kan me niet voorstellen – en dan druk ik me nog netjes uit – dat wij die sfeer hier in Zoetermeer ook kunnen realiseren.”

Meer winkeloppervlak in een tijd waarin de detailhandel na zware jaren nét weer een beetje opkrabbelt – veel winkeliers hebben daar grote moeite mee. De klant kan zijn geld maar één keer uitgeven, zeggen ze. Wethouder Rosier wuift dat bezwaar weg. „Er zal vast wel iets van concurrentie ontstaan, maar we gaan echt niet iets bouwen wat ten koste gaat van wat we hier in het Stadshart doen.”

Wat de winkeliers bezighoudt is de vraag hoe oud de collecties zijn die het outletcentrum gaat verkopen. Een jaar? Of drie maanden? In dat geval zijn de gewone winkels de pineut, zeggen ze. Waarom zou een klant het volle pond betalen als het artikel over drie maanden voor 30 tot 70 procent korting bij de outlet hangt?

Ook de BV Beleggingsmaatschappij Stadscentrum Zoetermeer, vastgoedeigenaar van een deel van het Stadshart, maakt zich zorgen over de komst van de Holland Outlet Mall. Als je Rob Roggeveen, die namens een van de eigenaren van de BV spreekt, vraagt of hij het outletcentrum als een kans of bedreiging ziet, hoeft hij niet lang na te denken: „Eerder als bedreiging. Het centrum gaat zich met name op mode richten en dat bieden wij ook. Er zou echt een heel goede verbinding naar het huidige Stadshart moeten komen en dat is nogal een eh, uitdaging.”

Een woordvoerder van vastgoedbedrijf Unibail-Rodamco, dat tweederde van het Stadshart bezit, wil zich nog niet uitspreken over de komst van de Holland Outlet Mall. „Er moet eerst meer duidelijkheid komen voor we er iets over kunnen zeggen.”

Unibail-Rodamco en BV zijn wel ingelicht door de gemeente en door projectontwikkelaar Provast. Dat heeft Provast bewust gedaan, vanwege alle gevoeligheden die in Zoetermeer leven na het Bleizo-plan, zegt Hans de Jong van Provast.

„Na Bleizo kunnen we erop rekenen dat half Nederland met ons meekijkt. Daarom hebben we alle betrokkenen al in een vroeg stadium ingelicht. We wilden iedereen zelf vertellen wat we van plan zijn, zodat ze het niet in de krant hoefden te lezen. Dat heeft goed gewerkt, denk ik. En het leverde ook nuttige opmerkingen op, die we weer konden gebruiken bij de verdere uitwerking van de plannen.”

De plannen voor de Holland Outlet Mall vergen „vele tientallen miljoenen euro’s” aan investeringen, zegt De Jong. Daarvoor zijn externe beleggers nodig. „Wij zijn in gesprek met internationale beleggers.”

Verder onderzoekt Provast of het verplicht is een zogeheten ‘milieueffectrapportage’ te laten opstellen. Daarna kan de wijzigingsprocedure voor het bestemmingsplan worden opgestart en dáárna kunnen de benodigde vergunningen worden aangevraagd.

„Dit soort trajecten duurt helaas vaak langer dan je zou willen”, zegt De Jong. „Als het allemaal meezit, kunnen we begin 2017 beginnen met bouwen en dan is de opening in de tweede helft van 2018.”

    • Barbara Rijlaarsdam