Hoger beroep kabinet in klimaatzaak, coalitie eens

Kabinet doet geen verzoek tot opschorting Urgenda-vonnis.

Coalitiepartijen VVD en PvdA steunen het besluit van het kabinet om hoger beroep aan te tekenen tegen de uitspraak van de rechter voor een strenger klimaatbeleid. De rechter vonniste in juni dat de uitstoot van broeikasgassen in Nederland in 2020 niet met 17 maar ten minste 25 procent moet zijn verminderd ten opzichte van 1990. Hoewel de PvdA tevreden is over die rechterlijke uitspraak, vindt de partij ook dat de staat, als procespartij, het recht heeft om hoger beroep aan te tekenen.

Vanochtend liet staatssecretaris Mansveld (PvdA, Milieu) de Kamer formeel weten dat de staat hoger beroep instelt in de zogeheten Urgenda-zaak. Urgenda is de milieuorganisatie die de zaak tegen de overheid had aangespannen. De rechtszaak „politiseren” is onjuist, vindt Kamerlid Jan Vos (PvdA). Daarom moet het kabinet in hoger beroep kunnen gaan, vindt hij. Zolang dit loopt, moet het in juni gewezen vonnis worden uitgevoerd, schrijft Mansveld in haar brief. Volgens VVD’er Remco Dijkstra kan opschortende werking worden aangevraagd. „Maar gewezen vonnissen moeten worden gerespecteerd.” Dijkstra waarschuwt er wel voor dat dit geen vrijbrief mag zijn om „maar raak te schieten op het huidige milieubeleid. We hebben tot eind 2020 om aan dit vonnis te voldoen.” Vorige week stelde de PvdA al voor, tot ongenoegen van de VVD, om de maximumsnelheid overal weer terug te brengen van 130 naar 120 kilometer per uur.

Dijkstra en het kabinet willen met het hoger beroep vooral duidelijkheid over de vraag of de rechter wel op de stoel van parlement en kabinet mag zitten. „We willen niet de situatie dat een wat activistische rechter het beleid kan bepalen op bijvoorbeeld onderwijs, zorg of defensie.”

Groenlinks wil dat het kabinet een debat in de Tweede Kamer afwacht, voordat hoger beroep wordt aangetekend. „Het is alsof het kabinet gruwt van het idee dat burgers en actiegroepen via de rechter nakomen van beleid kunnen afdwingen”, aldus Kamerlid Liesbeth van Tongeren. „Als het kabinet een principiële uitspraak wil, kan dat ook via een cassatieprocedure bij de Hoge Raad. De minister kan de advocaat-generaal vragen om zo’n procedure bij de Hoge Raad aan te spannen.” Ook D66 bepleit daarvoor.

Zo’n procedure is alleen mogelijk als de uitspraak van de rechter onherroepelijk is. Daarom zal het kabinet daar volgens PvdA’er Vos niet voor kiezen. Volgens Van Tongeren maakt het kabinet met dit besluit een slechte beurt. „President Obama en de Duitse bondskanselier Angela Merkel houden bevlogen toespraken over het milieu. En wij zitten met een premier die een milieu-uitspraak van de rechter aanvecht. Een bizar politiek signaal.”

Het CDA beraadt zich nog.