AIVD opnieuw over de schreef door afluisteren advocaten

Foto ANP

De AIVD is opnieuw over de schreef gegaan bij het afluisteren van gesprekken tussen advocaten en terreurverdachten. Het gaat om advocaten van strafrechtkantoor Seebregts & Saey in Rotterdam.

Dat schrijft minister Plasterk van Binnenlandse Zaken (PvdA) in een brief aan het advocatenkantoor nadat het een klacht had ingediend. De AIVD heeft communicatie van zogenoemde ‘targets’ afgeluisterd en uitgewerkt. Daar zaten ook gesprekken bij met advocaten van Seebregts & Say, gespecialiseerd in strafzaken tegen terreurverdachten. Dat had volgens de Commissie van Toezicht betreffende de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (CTIVD) niet gemogen.

‘Handelen AIVD onbehoorlijk’

Inlichtingendiensten mogen communicatie tussen advocaten en hun verdachten afluisteren en uitwerken als het belang daarvan zwaarder weegt dan het verschoningsrecht. Volgens controle- en adviesorgaan CTIVD is dit alleen het geval wanneer de nationale veiligheid in het geding komt. Dat was “in de meeste gevallen” niet aan de orde bij de afgeluisterde gesprekken van het Rotterdamse advocatenkantoor, aldus de CITVD, die het handelen van de AIVD “onbehoorlijk” noemt.

Rechter: er moet een onafhankelijk controleorgaan komen

In juli oordeelde de voorzieningenrechter dat inlichtingendiensten moeten stoppen met het aftappen van vertrouwelijke gesprekken tussen advocaten en hun cliënten. Een onafhankelijk orgaan zou volgens de rechter de bevoegdheid moeten krijgen om het afluisteren vooraf te toetsen en eventueel tegen te houden. Wordt het beleid niet binnen zes maanden bijgesteld, dan moet de staat deze praktijken staken. Het kabinet gaat tegen deze uitspraak in beroep.

Aanleiding voor het kort geding was het feit dat de AIVD al jaren advocaten van Prakken d’Oliveira afluistert; ook een kantoor dat terreurverdachten bijstaat. Dat bleek in december vorig jaar uit het antwoord dat minister Plasterk (Binnenlandse Zaken, PvdA) stuurde na een klacht die het kantoor erover had ingediend. De minister oordeelde de klacht, net als de klacht van Seebregts & Say, gedeeltelijk gegrond.

Advocaat André Seebregts zegt het “belangrijk” te vinden dat de minister “toegeeft wat we al vermoedden”.

“We hebben altijd rekening gehouden met mogelijke afluisterpraktijken door de AIVD, dat geldt denk ik voor de meeste kantoren die zich bezighouden met terreurverdachten. We weten hoe de wet in elkaar steekt; dat er geen controle is en dat de AIVD daardoor de neiging heeft zo ver mogelijk te gaan.”

Seebregts pleit voor “behoorlijk stevig” toezicht op de AIVD.

“Het is van belang dat de AIVD niet zichzelf controleert. De CTIVD mag alleen adviseren en het afluisteren niet tegenhouden of toetsen. Wij zouden het liefst hebben dat een rechter dat van tevoren doet. Als wij ons werk goed willen doen, is het van belang dat we vertrouwelijk kunnen praten met cliënten.”

    • Mirjam Remie