Op zoek naar de dubbele bodem in het horrorgenre

Regisseur Wes Craven, die gisteren op 76-jarige leeftijd overleed, maakte horror weer populair bij tieners. Hij maakte twee succesvolle horrorreeksen.
 AFP / Frazer Harrison

Regisseur Wes Craven was de drijvende kracht achter niet één maar twee van de meest succesvolle horrorreeksen ooit: de Nightmare on Elm Street-films in de jaren tachtig met het roemruchte, zwaar verminkte personage Freddie Krueger, en de Scream-reeks in de jaren negentig. Zijn films stonden aan de basis van de populariteit van de zogeheten slashers: extreem bloederig griezelen, vaak met een groep onschuldige tieners in een keurige buitenwijk, die uiterst onaangenaam aan hun einde komt. Cravens succesvolle Scream-reeks was een zelfbewust spel met de conventies en de regels van de griezelfilm, met personages die voortdurend zelf verwijzen naar andere horrorfilms, die wéten dat ze in een horrorfilm zijn beland.

Craven had een opmerkelijke achtergrond voor een horrorregisseur. Hij was al dik in de dertig en afgestudeerd in de filosofie toen hij zijn eerste film regisseerde – Last House on the Left (1972), een horrorbewerking van Ingmar Bergmans klassieker De Maagdenbron. Tot dat moment was hij een universitair docent met ambities als romanschrijver. Afkomstig uit een streng religieus gezin uit Cleveland, Ohio, had hij in zijn jeugd nauwelijks film gezien. De Europese auteursfilms die hij op latere leeftijd ontdekte van Bergman, Fellini en Antonioni bliezen hem van zijn sokken en wekte de ambitie om zelf te gaan regisseren. Aanvankelijk kwam hij aan de kost als pornoregisseur.

Moeite met financiën

Zijn doorbraak kwam met Nightmare on Elm Street, waarin een piepjonge Johnny Depp zijn eerste grote rol speelde. Freddy Krueger was geïnspireerd op een ongure figuur die Craven als kind door zijn slaapkamerraam voor zijn huis had zien staan. De naam was gebaseerd op een klasgenoot die hem in zijn schooltijd pestte. Craven had de grootste moeite om de film gefinancierd te krijgen, die een van de meest succesvolle horrorfilms ooit werd, en nog vier vervolgsfilms kreeg. Freddy Krueger transformeerde daarin van een gruwelijke boeman tot een komische figuur: zo extreem dat hij grappig werd. In de Scream-films bouwde Craven daarna die dubbele bodem van het horrorgenre maar meteen vanaf het begin in. De regisseur, die leed aan een hersentumor, maar tot op het laatst actief bleef als regisseur, is 76 jaar geworden.