Loopjongens op de flank geven PSV vleugels

In het duel tussen PSV en Feyenoord maken buitenspelers het verschil. Met voorzetten én laksheid. Grootste tegenvaller: Dirk Kuijt.

PSV-speler Santiago Arias verwikkeld in een kopduel met Dirk Kuijt (r) van Feyenoord. Foto Olaf Kraak/EPA

De Colombiaan Santiago Arias sluipt naar voren. Dirk Kuijt ziet het gebeuren, hij loopt op vijf tot tien meter van de verdediger van PSV. Een sprintje, en hij is bij hem. Maar de linksbuiten van Feyenoord houdt het bij een drafje. Niks aan de hand, toch?

Arias nadert het doelgebied van Feyenoord. Zeeën van ruimte voor hem op de rechterflank. Even houdt hij in, en doet een paar stappen terug. Maar dan. Een perfecte pass van Luciano Narsingh, en Arias sprint weg. Wat je op de tribune al secondenlang ziet aankomen gebeurt: Kuijt komt te laat. 2-1 voor PSV, kort na rust. Een half uur later scoort de titelverdediger nog een keer. Eindstand: 3-1.

Het eerste topduel in de eredivisie: gemaakt door buitenspelers, bedorven door buitenspelers. De twee aanvallers bij PSV fladderden op de flanken. De Belg Maxime Lestienne glipt keer op keer door de Feyenoord-defensie, wat kort voor rust resulteert in zijn eerste doelpunt voor zijn nieuwe club (1-1). Aannemen. Kijken. Ziedend hard afronden. En op rechts dribbelt zijn collega Narsingh, die PSV met een gevoelige assist op voorsprong helpt.

Buitenspelers, Nederland werd er groot mee. Op de flanken staan de spelers die snelheid kunnen combineren met dribbelen en het behouden van overzicht. Een speler die de diepte in kan duiken en vervolgens een voorzet geeft op bestelling. Zoals Sjaak Swart ze vroeger voor het doel krulde bij het grote Ajax, zo is het aan Narsingh om spits Luuk de Jong in stelling te brengen. „Als buitenspeler leef je van je assists”, zegt de aanvaller van PSV na afloop. „Dat geeft mij voldoening.”

Loopjongen

Narsingh laat met zijn dribbels en voorzetten zien dat het begrip loopjongen niet altijd een negatieve connotatie hoeft te hebben. Databureau Opta berekende dat hij tegen Feyenoord drie kansen creëerde, meer dan die ene van Feyenoorders Dirk Kuijt en Bilal Basacikoglu samen.

Nieuwkomer Lestienne kan ook zo’n speler worden. Hij is nog maar net in Eindhoven, maar de opvolger van het vertrokken supertalent Memphis Depay kan direct al „heel belangrijk voor ons worden,” zegt Narsingh. „Hij is continu dreigend. We mogen ook switchen van de trainer.”

De twee ruilen tegen Feyenoord af en toe van positie. Narsingh even op links, Lestienne naar rechts. Het zorgt voor verwarring bij de tegenstanders en coach Phillip Cocu is het om het even: als de spelers maar snelheid maken en medespelers bedienen.

De vleugels van Feyenoord vallen vooral negatief op. De rappe Bilal Basacikoglu begint nog aardig aan de wedstrijd, met een voorzet waaruit Jeffrey Bruma de bal pardoes in eigen doel werkt (0-1). Maar daarna valt hij vooral op met acties die maar niet willen lukken – tot schoten in de tweede ring van het Philips Stadion aan toe. Illustratief zijn gisteren de negen voorzetten die hij geeft: daarvan komt er maar één aan bij een medespeler.

Evenals Kuijt faalt ook hij bij het meeverdedigen. Plots is de duvelse Lestienne ervandoor en Basacikoglu staat erbij en kijkt ernaar. Doelman Kenneth Vermeer schreeuwt woedend naar zijn tengere ploeggenoot, waarom zo passief?

Passiviteit is meestal niet wat zijn collega Dirk Kuijt kan worden verweten. Maar voor iemand die een jaar geleden nog gelegenheidslinksback was bij Oranje op het WK en daar werd geprezen om zijn onvermoeibaarheid en multifunctionaliteit, laat hij zijn man Arias wel heel makkelijk wegglippen. „Dit gebeurt me niet vaak, het was een cruciaal moment,” zei de oud-speler van Liverpool en Fenerbahçe tegen Fox Sports. „Ik ben er doodziek van.”

Uitgerekend Dirk Kuijt, de karaktervoetballer van Feyenoord. Hij moet ervaring, leiderschap en discipline toevoegen aan dit kwetsbare Feyenoord. „Waar ik ook speel, ik geef toch een stukje karakter meer aan een elftal”, zei hij zaterdag in het Algemeen Dagblad. Maar het karakter om mee te verdedigen ontbrak gisteren in het broeierige Eindhoven.

En zo viel er nog meer tegen aan zijn spel. In een tijdperk waarin elke actie van een speler wordt verwerkt in een database, blijkt dat Kuijt nog lang niet de waarde heeft die hem deze zomer werd toegedicht toen hij als een verloren zoon uit de helikopter in de Kuip stapte. Hij benutte dan wel drie strafschoppen, maar uit open spel schoot hij in vier eredivisieduels pas één keer op doel dit seizoen. In minuut 93 tegen PSV. Buiten de palen. De kans die hij gisteren creëerde voor een medespeler, was al eveneens zijn eerste dit seizoen, blijkt uit cijfers van Opta.

De wedstrijd die op gang werd gebracht door buitenspelers, wordt ook beslist door ingebrachte vleugelaanvallers. Aankoop Eljero Elia staat al weken te springen om zijn debuut te maken bij Feyenoord. Na wat warmdraaiwedstrijdjes bij de beloften volgde gisteren eindelijk het echte werk. ‘Oeh ah Elia’ zingt de Rotterdamse aanhang bij zijn verschijnen.

Maar zijn optreden loopt uit op een klein drama. De linksbuiten veroorzaakt een omstreden strafschop (hij laat PSV-architect Davy Pröpper met een licht tikje struikelen) waar de 3-1 uit komt. „Ga de beelden maar bekijken, dan zie je het.” Die lijken hem gelijk te geven: geen strafschop.

Arbiter Björn Kuipers, die op dringend advies van zijn assistent fluit voor de overtreding, erkent na afloop dat hij fout zit. „Ik zou hem niet weer geven, maar zo gaat dat.”

Elia wil zich graag bewijzen op de flank. PSV-speler Jürgen Locadia een stuk minder. De speler die invalt voor Lestienne staat liever centraal in de spits. Hij is zelfs zo ontevreden over zijn huidige rol bij PSV – af en toe invallen – dat hij onlangs niet kwam opdagen voor de training. Eerder bleef hij het maar benadrukken: „Ik ben spits. Daar wil ik op afgerekend worden.”

Enkele dagen later ging er zand over het incident. Locadia, die vorige week voor straf niet mocht spelen tegen SC Heerenveen en een boete kreeg, trainde vanaf maandag weer mee en keerde gisteren terug in de wedstrijdselectie. Hij was het die Feyenoord de genadeklap gaf. De buitenspeler die geen buitenspeler wil zijn.