Brutaal spelen met regels van griezelfilm

Wes Craven (1939-2015)

Filmregisseur

Wes Craven maakte uiterst succesvolle horrorfilms met geestige dubbele bodems.

Van enge boeman tot clown: acteur Robert Englund als Freddy Krueger in de ‘Nightmare on Elm Street’-reeks

Regisseur Wes Craven was de drijvende kracht achter niet één maar twee van de meest succesvolle horrorreeksen ooit: de Nightmare on Elm Street-films in de jaren tachtig met het roemruchte personage Freddy Krueger, en de Scream-reeks in de jaren negentig. Zijn films stonden aan de basis van de populariteit van de slashers: extreem bloederig griezelen met een groep onschuldige tieners in een keurige buitenwijk, die uiterst onaangenaam aan hun einde komen. De Scream-reeks was een zelfbewust spel met de conventies van de griezelfilm, met personages die verwijzen naar andere horrorfilms, die wéten dat ze in een horrorfilm zijn beland.

Craven had een opmerkelijke achtergrond voor een horrorregisseur. Hij was al dik in de dertig en afgestudeerd in de filosofie toen hij zijn eerste film regisseerde – The Last House on the Left (1972), een horrorbewerking van Ingmar Bergmans klassieker De Maagdenbron. Tot dat moment was hij een universitair docent met ambities als romanschrijver. Afkomstig uit een streng religieus gezin uit Cleveland, Ohio, had hij in zijn jeugd nauwelijks film gezien. De Europese auteursfilms die hij op latere leeftijd ontdekte van Bergman, Fellini en Antonioni bliezen hem van zijn sokken en wekten de ambitie om zelf te gaan regisseren. Aanvankelijk kwam hij aan de kost als pornoregisseur.

Zijn doorbraak kwam met A Nightmare on Elm Street (1984). Freddy Krueger was geïnspireerd op een ongure figuur die Craven als kind voor zijn huis had zien staan. De naam was gebaseerd op een klasgenoot die hem pestte. Craven had de grootste moeite om de film gefinancierd te krijgen, die een van de meest succesvolle horrorfilms ooit werd en nog vier vervolgsfilms kreeg. Freddy Krueger transformeerde daarin van boeman tot clown: zo extreem dat hij grappig werd. In de Scream-films bouwde Craven daarna die dubbele bodem van het horrorgenre maar meteen in. De regisseur, die leed aan een hersentumor, werd 76 jaar.