Amerikaanse zege, met dank aan ‘Dafne’

Sabbatical na vorig WK deed Amerikaan Ashton Eaton goed, in Beijing verovert hij titel, met wereldrecord.

Tienkamper Ashton Eaton zaterdag in Beijing tijdens het polstokhoogspringen. Foto Greg Baker/AFP

Dafne Schippers presteert én inspireert. De succesvolle sprintster droeg in Beijing onbewust bij aan het wereldrecord van Ashton Eaton op de tienkamp. De Amerikaanse geweldenaar zag op tv hoe ontspannen de voormalige meerkampster de 100 meter liep en besefte: zo moet dat dus. Waarna hij de slotmeters van het openingsnummer liep met het ritmisch uitspreken van ‘Dafne Schippers, Dafne Schippers, Dafne Schippers.’ De basis voor zijn derde wereldtitel, met de unieke score van 9.045 punten, was gelegd.

Die anekdote werd met graagte verteld door Eatons praatzieke coach Harry Marra. Navraag bij de verse wereldrecordhouder leerde dat Marra geen fabel vertelde. Eaton: „Ik raakte onder de indruk van de relaxte manier waarop Dafne de laatste 40 meter liep.”

Eaton heeft de neiging de 100 meter met gebogen hoofd af te sluiten; vanwege snelheidsverlies een doodzonde voor sprinters. Schippers leerde hem dat hij rechtop moest blijven lopen. Door tijdens zijn race hardop haar naam te herhalen, verviel Eaton niet in zijn oude fout. Het resultaat: hij won de 100 meter in een kampioenschapsrecord van 10,23 seconden.

Dat Eaton met ‘hulp’ van Schippers, die hij goed kent uit het meerkampcircuit, voor de tweede keer zijn recordscore zou oprekken, wist hij toen nog niet. Als meerkamper plan je geen record, dat is het resultaat van een intens tweedaags proces. Pas op de afsluitende 1.500 meter kan de keus worden gemaakt, vanzelfsprekend afhankelijk van de score na negen onderdelen, maar vooral ook van de fitheid en mentale weerbaarheid.

Eaton moest onder de 4.18,25 minuut blijven. De kardinale vraag is dan: ben ik daar klaar voor? En dat was de 27-jarige Amerikaan. Mede op aandringen van zijn vrouw en winnares van zilver op de zevenkamp, de Canadese Brianne Theisen-Eaton, waagde hij een ultieme poging. Mogelijk ook uit financiële overwegingen, want de WK-bonus voor een wereldrecord is 100.000 dollar (89.500 euro).

Het gerucht ging dat hij daar bovenop nog eens een half miljoen dollar van zijn kledingsponsor Nike zou cashen. Maar dat bedrag werd door coach Marra – Eaton en Nike doen nooit inhoudelijke mededelingen over contracten – als onzinnig afgedaan. „Ik heb het met Ashton nooit over geld, maar een premie rond de 100.000 dollar lijkt me reëler.”

Hoe dan ook, Eaton slaagde op de 1.500 meter in zijn opzet, al moest hij de laatste krachten uit zijn kleineteennagels halen. Met dank ook aan de Algerijn Larbi Bourrada, die op de 1.500 meter onbewust als haas fungeerde. De Amerikaan moest er op het laatste rechte eind nog wel een sprint uitpersen om onder de streeftijd te blijven. Het lukt net: 4.17,52, waardoor zijn oude record met een schamele zes punten scherper werd gesteld.

Amper de finish gepasseerd viel Eaton uitgemergeld ter aarde. Zijn krachten waren gesloopt. Eenmaal bijgekomen was hij nog net in staat zijn echtgenote te omhelzen en sloffend de traditionele ereronde met alle deelnemers af te leggen.

Het enige wereldrecord dat in Beijing werd gebroken, kent een ongewone voorgeschiedenis. Het is het verhaal van een sabbatical van een jaar, voor meerkampers een hachelijk besluit; het onderhouden van tien onderdelen vergt nu eenmaal regelmaat. De motor mag niet haperen.

Maar Eaton kon na zijn tweede wereldtitel (Moskou 2013) de zware trainingen mentaal niet meer aan. Hij moest eruit, vond hijzelf. Van een meerkamp doe je er maximaal drie per jaar. Je doet een nationaal, continentaal en mondiaal kampioenschap en de meeting in het Oostenijkse Götzis, de hoogmis voor meerkampers. In tegenstelling tot andere atleten komen zij zelden bij een Diamond League.

Eaton wilde wel eens andere lucht inademen. Hij accepteerde de risico’s, zeker nadat hij had besloten het circuit af te reizen op de 400 meter horden; geen onderdeel van de meerkamp. In die rol deed hij in 2014 mee aan de FBK Games in Hengelo.

Fysiek en mentaal opgefrist pakte Eaton na een jaar zijn stiel weer op. Met amper schade, voelde hij al snel. Op trainingen schurkte hij in korte tijd op alle onderdelen tegen zijn oude niveau aan. In Beijing beweerde Eaton dat een jaar 400 meter horden hem sterker had gemaakt, zeker op de 400 meter, die de Amerikaan in Beijing in de voor tienkampers onwaarschijnlijk snelle tijd van 45 seconden liep. En belangrijker: op de WK kreeg Eaton de bevestiging dat hij ook op de werp- en springnummers geen schade heeft opgelopen. Dat kan ook niet als je het wereldrecord verbetert.

Waar Eaton zijn kracht vandaan haalt? Hij weet het niet, of toch, een beetje: „Weet je”, zegt hij, zoals altijd, voorzichtig formulerend, „het is belangrijk dat je blijft zoeken naar die kracht, opnieuw, opnieuw en opnieuw.”