Column

Als hun fluit zwijgt

Toen Björn Kuipers gistermiddag het startsein gaf voor PSV-Feyenoord, stond hij daar als een ontevreden man. Al merkte niemand het aan hem, maar ook toen hij het eindsignaal blies, was zijn wrevel, die niets met die penalty te maken had, niet verdwenen.

Kuipers meende: ik heb vandaag weer te weinig verdiend. En anders mijn collega’s wel. Ik ben een internationaal topscheidsrechter die er in het buitenland nog een aardig centje bij fluit, maar dat geldt niet voor de meesten van hen.

De scheidsrechters liggen overhoop met hun werkgever, de KNVB. Net als politie, ambulancepersoneel en andere ambtenaren zijn ze ontevreden over hun arbeidsvoorwaarden, sterker: de arbiters zitten al ruim een jaar zonder cao.

Minister Lodewijk Asscher van Sociale Zaken blaast ook zijn toontje mee. Hij bepaalt of scheidsrechters net als spelers en trainers in het betaald voetbal kunnen worden uitgezonderd van de wettelijke plicht dat ze na twee jaar van tijdelijke contracten in vaste dienst moeten worden genomen. Meer loon én meer zekerheid, dat is wat scheidsrechter willen.

De KNVB is mordicus tegen. Onder het motto ‘het leiden van wedstrijden is topsport’ wil de bond van scheidsrechters afkunnen die slecht presteren of niet fit genoeg meer zijn. Als het dan toch van contracten met onbepaalde duur moet komen, dan alleen tegen lagere salarissen.

De scheidsrechters liggen ook met elkaar overhoop. Wout Schaap van hun belangenvereniging BSBV stapte deze zomer na ruim dertien jaar op als voorzitter, nadat hij ervan was beticht onder één hoedje met de voetbalbond te spelen. Vicevoorzitter en ex-scheidsrechter Peter van Dongen nam het van hem over en ook topscheidsrechters als Kuipers en Kevin Blom namen plaats op de barricaden.

Tongen waarvan het kwaadaardige gehalte niet kon worden vastgesteld, beweerden dat de KNVB de gelouterde Kuipers voor straf een wedstrijd in de eerste divisie liet fluiten. NAC tegen Dordrecht, niet per se gemakkelijk trouwens.

Stel dat het conflict verder oploopt. De scheidsrechters zijn machtig, want onmisbaar. Voetballen zonder politie, dat gaat nog wel hier en daar, maar zonder arbitrale leiding? Lukt niet.

Ze kunnen beginnen met stiptheidsacties: wedstrijden na exact 90 minuten en geen seconde langer afblazen, dan wel besluiten hun gefluit te beperken: hooguit vijftien maal per helft.

Of actieleider Kuiper speelt zijn laatste troef uit, en roept vanaf de middenstip tot het arbiterkorps, vrij naar Albert Hahn: gans de competitie staat stil als uw machtige fluit het wil!

Hier ligt een taak voor de juridische dienstverlener Arag. Dit bedrijf, onder meer gespecialiseerd in mediation, is sponsor van de KNVB en de scheidsrechters, en zet hen in reclamespotjes op tv regelmatig in als sussende conflictbemiddelaar. Die is nu nodig: de fluitende rechter.