Aarzelende reacties op belastingplan kabinet

CDA zwijgt, maar adviseurs partij kritisch over coalitieplan voor vermogensheffingen.

VIP-avond van de Masters of LXRY in de RAI, december 2013. Het kabinet wil grotere vermogens zwaarder belasten. Foto Koen van Weel / ANP

Dilemma voor het CDA. Dat was eind juni de eerste en enige oppositiepartij die openlijk steun uitsprak voor het deel van de belastingherziening dat het kabinet komend jaar sowieso wil doorvoeren: de lastenverlichting ter waarde van 5 miljard euro. Maar zal de partij ook het voorstel voor een nieuwe vermogensrendementsheffing ondersteunen? In eigen kring klinkt kritiek.

Doordat er niet voldoende steun te vinden was voor alle door het kabinet voorgestelde maatregelen – de voormalige gedoogpartner D66 liep weg van de onderhandelingen – kwam de alomvattende fiscale hervorming die staatssecretaris Wiebes (Financiën, VVD) in het hoofd had op losse schroeven te staan. De omstreden btw-verhoging en de complexe verschuiving naar lokale belastingen zijn van de baan. Alleen aan de lastenverlichting uit ‘pakket 1’ wil het kabinet vasthouden, in de veronderstelling dat geen partij dat positieve plan straks in de Eerste Kamer zal durven wegstemmen.

Inmiddels zijn twee andere onderdelen van dat eerste pakket hervormingen bekend geworden – „Hoofdlijnen belastingherziening”, noemde de staatssecretaris dat. Vorige week verstuurde hij zijn tweede ‘Autobrief’ naar de Tweede Kamer, met een vereenvoudiging van de autobelasting en hogere tarieven voor vuile en semi-elektrische auto’s. Afgelopen vrijdag lekte de langverwachte hervorming van de vermogensrendementsheffing uit.

Spaarders die minder dan een ton op hun bankrekening hebben staan worden minder zwaar aangeslagen, over grotere vermogens wordt relatief meer vermogensbelasting betaald. Nivellerend beleid uit de koker van regeringspartij PvdA. Coalitiegenoot VVD ging akkoord op voorwaarde dat dan ook de belastingvrije schenkingsmogelijkheden van rijke Nederlanders worden verruimd.

Vanuit een deel van de oppositie klinken voorlopig bemoedigende reacties. „Een interessante richting”, zegt de woordvoerder fiscale zaken van D66, Steven van Weyenberg. „Maar voor een echt oordeel moet ik de details kennen.” De SP blijft aandringen op een vermogensheffing op het werkelijk genoten rendement, maar noemt het huidige voorstel met een lager tarief voor kleine spaarders en een hoger tarief voor rijken eveneens „een stap in de goede richting”, aldus Kamerlid Farshad Bashir.

Het CDA aarzelt. „Wij reageren pas op Prinsjesdag als het hele pakket maatregelen bekend wordt”, mailt Pieter Omtzigt, een Kamerlid dat doorgaans snel en stevig op kabinetsplannen reageert. Hoewel het voorstel voor de nieuwe vermogensrendementsheffing pas in 2017 zal ingaan, rekent het kabinet allicht nu al op de steun van het CDA, omdat het deze nieuwe heffing ziet als onderdeel van de overgebleven belastinghervormingen. Die heeft het CDA al in juni min of meer omarmd.

Inhoudelijk zal de Tweede Kamerfractie toch twijfels hebben over de nivelleringsmaatregel. Twee belangrijke adviseurs van het CDA, fiscalist Willem Stevens en econoom Raymond Gradus, uitten afgelopen zaterdag in een opiniestuk in Het Financieele Dagblad felle kritiek op het voorstel. Zij vrezen dat verschillende belastingtarieven op vermogen rijke Nederlanders er toe aanzetten en masse belasting te gaan omzeilen. Bovendien zal het hogere tarief op aandelen investeerders afschrikken. Daarmee „frustreert” het kabinet „de werking van de kapitaalmarkt en het groeivermogen van de economie.”