Opzij Literatuurprijs 2015 naar Niña Weijers

Niña Weijers Foto Maurice Boyer

Schrijfster Niña Weijers (1987) heeft met haar debuutroman De consequenties de Opzij Literatuurprijs 2015 gewonnen, de jaarlijkse prijs voor de beste roman van een Nederlandstalige schrijfster. Dat is zojuist op de Uitmarkt in Amsterdam bekendgemaakt.

De jury van de Opzij Literatuurprijs, na de tweejaarlijkse Anna Bijns Prijs de belangrijkste Nederlandse literatuurprijs voor een vrouw, noemt Weijers’ debuutroman “overtuigend” en “onweerstaanbaar”:

De consequenties is een slim gecomponeerde, rijke ideeënroman vol mooie beelden en verwijzingen naar filosofie, literatuur en kunst. Weijers wisselt op volstrekt vanzelfsprekende wijze bravoure, ernst, ironie en absurdisme af. Het maakt De consequenties onweerstaanbaar.”

Weijers’ winst van de Opzij Literatuurprijs is pikant. In het opiniestuk ‘Vrouwen schrijven niet met hun tieten’, dat vorig jaar november in nrc.next werd gepubliceerd, noemde de schrijfster speciale literatuurprijzen voor vrouwen “achterhaald”:

“Het is ook niet ideaal, seksistisch zelfs, zo’n prijs alleen voor vrouwen. Alsof de vrouw een minderheid is, laat staan een aparte afdeling.”

Tintelt van ambitie

De consequenties is een roman over de verdwijningskunst en het zelfonderzoek van de 28-jarige performancekunstenares Minnie Panis. Centraal in de roman staat Panis’ ultieme project: een drie weken durend zelfonderzoek. Ze huurt een fotograaf in om haar te volgen, in geen geval in te grijpen en haar ondertussen wél op foto vast te leggen.

Volgens NRC-recensent Thomas de Veen werkt het plezier waarmee Weijers schrijft “aanstekelijk”. Hij gaf haar debuut in mei vorig jaar in de Boekenbijlage van NRC Handelsblad vier van de vijf ballen:

“Weijers schreef een debuutroman die tintelt van ambitie en borrelt van boeiende gedachten. Een zekere pretentie is De consequenties niet vreemd; onvermijdelijk bij een kunstenaarsroman, maar ook zeker niet onprettig.”

Opvallendste debutant van 2014

Weijers kan inmiddels gemakkelijk gezien worden als een van de opvallendste debutanten van 2014. Met De consequenties won ze vorig jaar al de tweejaarlijkse Anton Wachterprijs, een 9789025442927-de-consequenties-l-LQ-fdebuutprijs.

Daarna kwamen de nominaties voor grotere literatuurprijzen. Dit jaar haalde ze de shortlist van de Gouden Boekenuil, de grootste Vlaamse literatuurprijs. Ook was ze de enige debutant op de shortlist van de Libris Literatuur Prijs, die uiteindelijk werd toegekend aan Adriaan van Dis.

Voor de nog uit te reiken ECI Literatuurprijs, voorheen AKO Literatuurprijs, komt Weijers niet in aanmerking. Haar debuutroman werd niet opgenomen in de longlist van 25 schrijvers. Slechts vier vrouwelijke kandidaten stonden daarop.

Opvolger Saskia de Coster

Voor de Opzij Literatuurprijs waren verder genomineerd: Bregje Hofstede met De hemel boven Parijs, Nina Polak met We zullen niet te pletter slaan, Franca Treur met De woongroep en Sana Valiulina met Kinderen van Brezjnev.

De jury bestond net als vorig jaar uit Jacqueline Bel, docent Moderne Letterkunde aan de Vrije Universiteit; Elsbeth Etty, recensent voor NRC Handelsblad; Marja Pruis, recensent voor De Groene Amsterdammer; en Lies Schut, recensent voor De Telegraaf.

De Opzij Literatuurprijs wordt sinds 2009 jaarlijks uitgereikt. Eerdere winnaars zijn Hanna Bervoets met Lieve Céline, Jessica Durlacher met De Held, Minke Douwesz met Weg, Doeschka Meijsing met Over de liefde en Manon Uphoff De ochtend valt.

Vorig jaar won de Vlaamse schrijfster Saskia de Coster (1976) met Wij en ik. Aan de prijs is een geldbedrag van € 5000,- verbonden.

Lees hier het gesprek terug dat boekenredacteur Toef Jaeger begin deze maand had met Niña Weijers: ‘Ik wantrouw het sentimentele.’