Wetenschap achter biologisch homo-onderzoek is wankel

ANP / Ilvy Njiokiktjien

Er worden steeds meer vraagtekens gezet bij het idee dat homoseksualiteit een concrete biologische oorzaak heeft. Vorige maand noemde de socioloog Shamus Kahn het zelfs ‘een gevaarlijk idee’ in het internettijdschrift Aeon. En eerder deze maand schreef wetenschapsjournaliste Asha ten Broeke een essay in Vrij Nederland onder de provocerende titel Weg met de geboren homo.

Het idee is sinds de jaren negentig een mantra binnen de homobeweging: born this way. Maar de wetenschap achter het biologische homo-onderzoek blijkt wankel. Er zijn nooit genen gevonden die consequent samenhangen met homoseksualiteit. En in een grote Zweedse tweelingstudie becijferden onderzoekers de erfelijkheid van homoseksueel gedrag op 35 à 39 procent voor mannen en 18 à 19 procent voor vrouwen. De rest is toe te schrijven aan omgevingsinvloeden.

En de onzekerheidsmarges van deze uitkomst zijn groot. Er is 95 procent kans dat de erfelijkheid van homoseksualiteit voor mannen tussen 0 en 60 procent ligt en tussen 0 en 49 procent voor vrouwen. Helaas kan ook niemand aan een hersenplakje aflezen of iemand homo is of niet. Ook de aanwijzingen dat een gebrek aan testosteron in de baarmoeder tot homoseksualiteit leidt zijn indirect.

Mogelijk onderschatten wetenschappers het idee dat homoseksueel gedrag zó normaal is dat het bij alle mensen min of meer aanwezig is.

Ook homo’s in apenwereld

Ook in het apenrijk is homoseksualiteit wijd verbreid. Mannetjes-chimps friemelen aan elkaars ballen. Ook bij de orang-oetan doen mannetjes het met mannetjes en vrouwtjes met vrouwtjes. En opvallend: primaten die nauwer verwant zijn aan mensen vertonen meer homoseksueel gedrag.

Homoseksualiteit is een natuurlijk onderdeel in het menselijke repertoire van aantrekking, lust en liefde. Mogelijk is het tijd voor een nieuwe werkhypothese: binnen het biseksueel spectrum zullen sommige mensen bij het homoseksuele en anderen bij het heteroseksuele uiteinde uitkomen. Maar we kúnnen allemaal op mannen en vrouwen vallen.