Vluchten tussen de gekoelde kaas

Ook in Nederland komen vluchtelingen in vrachtwagens binnen. Gisteren werden er weer veertien gered.

Foto Philippe Huguen / AFP

Na het drama met de tientallen dode migranten in een vrachtwagen in Oostenrijk is Nederland deze week aan een soortgelijke ramp ontsnapt. Door van binnenuit hard op de wand van een koelvrachtwagen te slaan hebben veertien migranten in het Brabantse Halsteren mogelijk hun leven gered, zo bleek gisteren.

Can you call the police”, vroeg een Poolse vrachtwagenchauffeur donderdagochtend aan de kassa van tankstation De Schans in het Brabantse Halsteren. De trucker zei tegen de caissière gestommel te hebben gehoord in de oplegger van zijn koeltransport. Hij vermoedde illegale migranten aan boord, maar wilde zelf de verzegelde oplegger niet openen. Bij inspectie door de politie bleken er inderdaad veertien mensen, vermoedelijk uit Afghanistan, Irak en Syrië, in de koelruimte aanwezig. „Ze hadden het erg koud en probeerden de aandacht te trekken, onder meer door hard op de wand van de vrachtwagen te slaan”, zegt een woordvoerder van de politie in West-Brabant. De migranten zijn gisteren overgebracht naar het aanmeldcentrum voor asielzoekers in het Groningse Ter Apel.

Met kaas in de koeltrailer

De 63-jarige chauffeur is een nacht vastgehouden om te onderzoeken of hij geen smokkelaar was die betaald kreeg om de mensen naar Nederland te brengen. Volgens de politie was de Pool met een lading kaas in een koeltrailer vertrokken vanuit het Franse Calais. „Uit gesprekken met de vluchtelingen valt op te maken dat zij daar eerder door een mensensmokkelaar op de vrachtwagen zijn gezet met het idee dat ze door de Kanaaltunnel naar Engeland zouden rijden. De tocht ging echter niet naar Engeland maar richting Nederland”, aldus de politiewoordvoerder, die zegt dat de migranten geluk hebben gehad. „Je kunt flink onderkoeld raken. Als de chauffeur ze niet had gehoord en ze uren langer in de koelwagen hadden gezeten, had je mogelijk hele andere taferelen gezien.”

Verpakte kaas wordt meestal vervoerd bij temperaturen net boven het vriespunt. „Soms ook wel op nul graden”, zegt directeur Arie den Hartog van ADH Transport in Langerak, dat gespecialiseerd is in kaastransporten. „Het is andere kou dan wanneer je gewoon buiten loopt. Langere tijd in een koeltransport en het kan zomaar voorbij zijn”, volgens Den Hartog.

De Poolse chauffeur is gistermiddag vrijgelaten, omdat hij volgens de politie niet bij de mensensmokkel betrokken was. De politie probeert nog te achterhalen wie daarvoor wel verantwoordelijk is.

Verspreid over Europa worden vermoedelijk honderden andere chauffeurs nog wel vastgehouden. Volgens de Beierse minister van Binnenlandse Zaken Joachim Herrmann zitten er alleen in de Duitse deelstaat op dit moment meer dan zeshonderd mensensmokkelaars achter de tralies. Vaak gaat het om de chauffeurs, omdat de overige leden van de smokkelnetwerken veel moeilijker zijn op te sporen.

Dat er tientallen doden kunnen vallen, zoals in de vrachtwagen in Oostenrijk, is geen verrassing, gezien de omvang van het probleem. „Twintig tot dertig personen in één vrachtwagen zijn hier aan de orde van de dag. De smokkelaars persen de mensen op elkaar, zoals bij een veetransport”, zei de Duitse rechter Karl Bösenecker uit het Beierse Laufen deze week in de Süddeutsche Zeitung. In Beieren lopen momenteel honderden strafzaken tegen mensensmokkelaars.

De straffen die chauffeurs van de transporten krijgen lopen flink uiteen. Het hangt er daarbij ook vanaf of er slachtoffers zijn gevallen. In Nederland is mensensmokkel sinds 1993 strafbaar. Sindsdien is de maximale gevangenisstraf in stappen verhoogd van vier naar vijftien jaar. Ook in andere landen gingen de straffen flink omhoog.