De boeddhistische onthechting van Veselin Topalov

HHet Sinquefield Cup toernooi in de Amerikaanse stad St. Louis is zo sterk dat het werd vergeleken met het AVRO-toernooi dat in 1938 in Nederland werd gehouden; de hoogste lof die voor een toernooi mogelijk is. In 1938 speelden de sterkste acht schakers van de wereld een dubbelrondig toernooi. De wereldkampioen deed mee, twee ex-wereldkampioenen en een toekomstig wereldkampioen. Ze reisden heel Nederland rond, want plaatselijke organisatoren deelden in de hoge kosten en kregen in ruil een ronde in hun stad te zien. In St. Louis kan de sponsor Rex Sinquefield makkelijk alles zelf betalen.

Er doen tien spelers mee, waaronder de zeven beste van de wereld. De wereldkampioen Magnus Carlsen en twee oud-wereldkampioenen, Anand en Veselin Topalov. Misschien is er ook een toekomstige wereldkampioen bij, en Nederlandse patriotten hopen natuurlijk dat dat Anish Giri zal zijn.

Net als in zijn vorige toernooi, het voor hem rampzalige Norway Chess in Stavanger, verloor Carlsen in St. Louis in de eerste ronde van Veselin Topalov, en nu niet doordat hij in gewonnen stelling de tijd overschreed, zoals in Stavanger, maar gewoon doordat Topalov beter speelde.

Topalov, tweede op de wereldranglijst, is de laatste tijd de bescheidenheid zelve. Hij zegt dat zijn resultaten wel goed zijn, maar zijn spel niet, dat hij zich nauwelijks voorbereidt op zijn partijen en dat hij in het begin van 2014 voor het laatst een trainingskamp heeft gehouden, omdat hij het tegenwoordig belangrijker vindt dat hijzelf en zijn gezin gezond zijn. In een interview in New in Chess zei hij over zijn bijna boeddhistische onthechting: „Zoals het totale Nirwana. Er zijn zoveel oorlogen, vliegtuigen vallen uit de lucht, dus waarom zou ik me druk maken om een partij?”

Carlsen herstelde zich in het Sinquefield toernooi van zijn nederlaag tegen Topalov. Hij won drie partijen, speelde zijn gebruikelijke remise tegen Giri en deelde na vijf ronden de eerste plaats met Levon Aronian.

Anish Giri - Alexander Grisjtsjoek, Sinquefield Cup, St. Louis 2015

1. Pf3 d5 2. d4 Pf6 3. c4 e6 4. g3 Lb4+ 5. Ld2 Le7 6. Lg2 0-0 7.0-0 Pbd7 8. Dc2 c6 9. Td1 b6 10. Lf4 La6 11. b3 Tc8 12. Pc3 dxc4 13. e4 Een bekende stelling. Wit heeft met zijn sterke centrum genoeg compensatie voor de pion. 13...Ph5 14. Le3 Phf6 15. h3 b5 16. bxc4 bxc4 17. Tab1 Da5 18. Ld2 Da3 Deze slechte zet was ook gespeeld in een vluggertje Anand - Leko, WK blitz 2009, maar zwarts dame komt hier in groot gevaar. Veiliger was 18...Dc7. 19. Te1 Sterker dan 19. g4, wat Anand deed. Giri gaat zwarts dame zo snel mogelijk bedreigen. 19...Pb6 20. Te3 Tb8 21. Txb6 Mooi. Hij offert liever een kwaliteit dan dat hij zwarts dame wint met 21. Pd5 cxd5 22. Txa3 Lxa3. 21...Txb6 Na 21...axb6 22. e5 wint wit materiaal, want behalve 23. exf6 dreigt dan ook 23. Pb1 met damewinst. 22. Pa4 Tb1+ 23. Kh2 c3 24. Txc3 Db4 Zwart heeft zijn dame ternauwernood weten te redden. 25. Txc6 Db5 Zwarts beste kans was 25...Ld3, al staat wit na 26. Dxd3 Dxa4 27. Tc7 Ld8 28. Txf7 Txf7 29. Dxb1 duidelijk beter. 26. Pe5 Nu is zwarts toren in gevaar. Er dreigt 27. Pc3. 26...Ta1 27. Lc3 Tf1 28. Pb2 Db7 Zijn enige kans was het eindspel met een pion minder na 28...De2 29. Dxe2 Lxe2 30. Lxf1 Lxf1, maar Grisjtsjoek had niet genoeg bedenktijd om dat te beseffen. 29. Txa6 Dxa6 30. Pbc4

Zie diagram

Zwart staat twee kwaliteiten voor, maar zijn toren is gevangen. 30...Pxe4 Paniek. Hij hoopt op 31. Lxf1 Pxc3 32. Dxc3 Dxa2, waarna hij nog kan spartelen. 31. Lxe4 Tb8 32. Lxh7+ Kf8 33. De2 Tc1 34. Dh5 Zwart gaf op.