Aanbeveling VN-commissie: verander uiterlijk Zwarte Piet

Racisme in de sport moet krachtig worden bestreden. Politieke partijen moeten worden verhinderd “negatieve stereotypen” te gebruiken. Discriminatie op grond van huidskleur bij de politie moet worden gestopt. En Zwarte Piet moet er anders uit gaan zien.

Foto: ANP/REMKO DE WAAL

Racisme in de sport moet krachtig worden bestreden. Politieke partijen moeten worden verhinderd “negatieve stereotypen” te gebruiken. Discriminatie op grond van huidskleur bij de politie moet worden gestopt. En Zwarte Piet moet er anders uit gaan zien.

Dat zijn enkele van de tientallen aanbevelingen die de VN-commissie voor het tenietdoen van racisme en discriminatie (Committee on the elimination of racial discrimination, CERD) vandaag aan de Nederlandse regering doet. De commissie, die werkt onder de hoede van het Hoge Commissariaat van de Rechten van de Mens, trok vandaag publiekelijk haar conclusies uit rapporten en hoorzittingen over het Nederlandse beleid tegen racisme en discriminatie.

Tegen etnisch profileren door politie

Het meest uitgebreid gaan de “concluderende observaties” van de commissie in op de kwestie van het etnisch profileren door de politie, zoals het aanhouden van mensen op grond van huidskleur, en rassendiscriminatie in het algemeen. Aanbevelingen op dit gebied zijn: maak een nationaal actieplan tegen rassendiscriminatie, vergroot het aantal politiemensen met een achtergrond uit minderhedengroepen en geef trainingen over mensenrechten aan leerkrachten, agenten en magistraten.

Verder beveelt de commissie aan dat de regering nadenkt over een strategie waarmee kan worden voorkomen dat politieke partijen “negatieve stereotypen en stigmatisering van etnische groepen” gebruiken als basis van hun politieke activiteiten. Ook bij media en internetproviders moet de regering “actief bevorderen dat die beseffen hoe belangrijk het vermijden van stereotyperen en discriminerende houding is, en de waarde van diversiteit.”

Zwarte Piet

Over Zwarte Piet, een onderwerp dat uitvoerig en zeer kritisch aan de orde kwam in de VN-hoorzittingen in Genève vorige week, zegt de commissie in haar rapportage het volgende:

“Zelfs een diepgewortelde traditie rechtvaardigt geen discriminatie en stereotypering (..) De overheid moet actief bevorderen dat die kenmerken van Zwarte Piet worden verwijderd, die negatieve stereotypen weergeven en door veel mensen van Afrikaanse origine worden beschouwd als een overblijfsel van de slavernij.”

Rutte: Zwarte Piet geen zaak van de politiek

Minister-president Rutte heeft in een reactie op het rapport laten weten dat de discussie over Zwarte Piet geen zaak van de politiek is:

“Zwarte Piet is symbool geworden voor een diepere discussie over racisme en discriminatie. Hoe het ventje er uitziet staat daar volgens mij los van.”

Te ontspannen houding overheid

Verschillende aanbevelingen van de VN-commissie zijn expliciet gericht tegen de in haar ogen te ontspannen houding van de landelijke overheid ten aanzien van het antidiscriminatiebeleid, dat voor een deel ook is overgeheveld naar de gemeenten. Stans Goudsmit, lid van het Nederlandse College voor de Rechten van de Mens, wijst nadrukkelijk op de verantwoordelijkheid van de regering als ondertekenaar van het VN-verdrag ter bestrijding van racisme. Zij hekelt de houding van veel politici als internationale instituten Nederland aanspreken op discriminatie.

“Die zeggen dan als eerste reactie: rassendiscriminatie bestaat hier niet. Nu hebben we de kans het anders te doen. Politieke partijen zouden de aanbevelingen van de commissie in de Tweede Kamer kunnen bespreken.”

Het College voor de Rechten van de Mens heeft bij de bewindslieden voor Onderwijs, Bussemaker (PvdA) en Dekker (VVD) bepleit om mensenrechteneducatie op te nemen in het verplichte deel van het curriculum. “Daar was geen belangstelling voor.” Een uitzondering in het kabinet is volgens haar minister Asscher (Sociale Zaken en Werkgelegenheid, PvdA) die wel serieus werkt maakt van de bestrijding van discriminatie op de arbeidsmarkt en die bijvoorbeeld geen zaken meer doet met bedrijven die wegens discriminatie zijn veroordeeld.

VN-rapport CERD