Samsom zet asielgeschil in kabinet verder aan

Het pleidooi van de PvdA-leider voor Europese asielregels maakt een compromis met de VVD lastig. De oppositie wil de coalitie de maat nemen.

Moeten alle EU-grenzen dicht voor asielzoekers? Of moet er juist één Europees systeem komen om hen over lidstaten te verdelen? Als het gaat over asielbeleid, verschillen de opvattingen van VVD en PvdA steeds duidelijker.

Terwijl het thema al gevoelig lag in de coalitie. Kijk alleen al naar de bed-bad-broodcrisis in het voorjaar, toen VVD en PvdA het niet eens konden worden over de opvang van uitgeprocedeerde asielzoekers. Er kwam een moeizaam compromis.

Nu komt PvdA-leider Diederik Samsom met een vergaand voorstel: er moet één gezamenlijk Europees asielbeleid komen, zei hij gisteren in deze krant. Met Europese regels over wie hier asiel mogen krijgen. Zij moeten over lidstaten worden verspreid via een vaste verdeelsleutel.

De VVD ziet er niks in. VVD-Kamerlid Malik Azmani presenteerde in maart al zijn oplossing: de Europese grenzen moeten dicht. Alle vluchtelingen moeten in hun eigen regio worden opgevangen. Alleen in „extreme situaties” kunnen vluchtelingen worden uitgenodigd.

Nu beide coalitiepartijen zich zo duidelijk profileren met hun standpunten, is het moeilijk geworden om nog samen met een stevig en duidelijk standpunt te komen.

Dit voorjaar duurde het weken voor het kabinet een standpunt wist te formuleren over de gezamenlijke asielaanpak die de Europese Commissie voorstelde. Een debat hierover werd twee keer uitgesteld. Uiteindelijk kwam er een genuanceerde kabinetsbrief. Het kabinet vond het plan om 40.000 asielzoekers uit Griekenland en Italië over de lidstaten te verdelen, een „constructieve gedachte” die nog „de nodige uitwerking” vergt.

De oppositie staat al klaar om een eenduidig antwoord te eisen van de coalitie. D66 vraagt volgende week een Tweede Kamerdebat aan naar aanleiding van de uitspraken van Samsom.

De coalitie kan het nóg moeilijker krijgen. De komende maanden doen de twee hoogste bestuursrechters allebei een uitspraak over ‘bed, bad en brood’. De Raad van State en de Centrale Raad van Beroep gaan bepalen of rijk en gemeenten onvoorwaardelijke opvang moeten bieden aan uitgeprocedeerde asielzoekers.

Volgens het huidige kabinetsvoorstel komt in slechts zes gemeenten een bed-bad-broodlocatie. Uitgeprocedeerden kunnen daar tijdelijk verblijven. Als de rechter zegt dat alle gemeenten onvoorwaardelijk opvang moeten bieden, kan het moeizaam gesloten compromis de prullenbak in.