‘s Werelds zeldzaamste zeedier duikt na 30 jaar weer op

De zeldzame nautilus in de zee bij Papoea Nieuw-Guinea Foto: Peter Ward

De zeldzame nautilus Allonautilus scrobiculatus leeft nog, bij een eilandje bij Nieuw-Guinea. Dat maakte de University of Washington deze week bekend. Het uiterlijk van de nautilus – de enige inktvisachtige met een schelp – is overbekend.

Maar de dieren zijn zeldzaam en nauwelijks onderzocht. Er zijn maar zes soorten beschreven, en zelfs daarvan is onzeker of het er niet eigenlijk slechts drie zijn.

Van die soorten is Allonautilus scrobiculatus de meest afwijkende. De harige slijmlaag op zijn schelp valt het meest op. Expert Peter Ward van de University of Washington (VS) en een collega waren in 1984 de eersten die de soort in levenden lijve zagen, bij het eiland Manus, in Papoea-Nieuw-Guinea. Ze maakten een wetenschappelijke beschrijving, en sindsdien had niemand meer naar het dier omgekeken.

Rare harige

Inmiddels vroeg Ward zich af of het dier nog wel bestond. De visserij op de fraaie schelpen, en vernietiging van leefgebied bedreigen nautilussen, die allemaal in Zuid-Oost-Azië leven. Ze komen alleen voor op de diepzeehellingen rond eilanden. Ward zocht bij Manus naar nautilussen, door ze met aas te lokken. Zo ontdekte hij op 200 meter diepte enkele exemplaren van de rare harige. Ward en zijn medewerkers namen weefsel af voor DNA-onderzoek, en voorzagen de nautilussen van zenders.

In een blog van National Geographic schreef Ward te vrezen voor het voortbestaan van Allonautilus scrobiculatus, omdat er plannen zijn voor diepzeemijnbouw rond Manus. Mogelijk heeft de soort nog een verwant genaamd Allonautilus perforatus, bij Bali. Daarvan zijn alleen de schelpen gevonden.