Een truck vol dode vluchtelingen

Oostenrijkse politie vindt 71 lijken in een vrachtwagen nabij de Hongaarse grens.

De koelwagen waarin 71 lijken werden gevonden. De bol staande, gescheurde wagenwand zou erop wijzen dat de migranten trachtten uit te breken. Foto ROLAND SCHLAGER / EPA

In de wand van de roestige koelvrachtwagen waarin de Oostenrijkse politie gisteren tientallen lijken van dode vluchtelingen ontdekte, zit een lange horizontale scheur. Hebben de vluchtelingen getracht zich een weg naar buiten te banen?

De scheur krult naar buiten en is goed zichtbaar als de truck wordt versleept van het depot van de Oostenrijkse snelwegonderhoudsdienst naar de grensplaats Nickelsdorf. Daar waren in een oud gebouw van de veterinaire dienst koelcellen beschikbaar waar de stoffelijke resten beter onderzocht konden worden.

De truck was gistermorgen aangetroffen op de vluchtstrook van snelweg A4 nabij Parndorf, op 25 kilometer van de Hongaarse grens. Er druppelde bloed en vocht uit. Volgens de politie lagen er in de vrachtwagen, waarvan de koeling niet werkte, 71 lijken, in staat van ontbinding. „Ze lagen over elkaar heen”, zei Gerald Pangl, politievoorlichter in Parndorf, voordat de lijken werden overgebracht naar Nickelsdorf.

Forensisch onderzoek in Wenen moet nu de identiteit van de slachtoffers bepalen en oorzaak en tijdstip van hun overlijden. De staat van de lijken zou er op kunnen wijzen dat de vluchtelingen al meer dan anderhalve dag overleden waren voor ze gevonden werden, meldde de Oostenrijkse politie gisteren.

Vast staat dat de truck, met een Hongaarse kentekenplaat, woensdag vertrokken is uit Boedapest. Rond negen uur ’s ochtends is de vrachtwagen gesignaleerd aan de Hongaarse kant van de grens. Donderdagochtend vroeg rond een uur of zes werd hij voor het eerst gezien op de pechstrook van de snelweg tussen Boedapest en Wenen. Politiewoordvoerder Pangl zegt dat de meeste mensensmokkelaars in dit oostelijke stukje Oostenrijk, uit Hongarije komen. „Elke dag pakken ze er wel een paar op.”

Een andere politiewoordvoerder, Hans Peter Doskozil, zei tegen journalisten dat de staat van de stoffelijke resten doet vermoeden dat de slachtoffers zijn overleden voordat ze de Hongaarse grens over waren.

Janós Lázár, chef-staf van de Hongaarse premier Viktor Orbán, liet gisteren weten dat het koelwagen geregistreerd is in de stad Kecskemét. Volgens deze informatie is een Roemeen de eigenaar.

Op de zijkant staat de naam van het Slowaakse bedrijf Hyza, dat kippenvlees vervoert. Die onderneming zegt niets met deze zaak te maken te hebben. De bewuste vrachtwagen is volgens het bedrijf samen met een twintigtal andere in 2014 verkocht.

Ongewassen, maar met iPhones

In Parndorf, een stadje zo'n veertig kilometer ten oosten van Wenen waar veel Balkanfamilies uit Duitsland en Oostenrijk op hun terugreis even stoppen, was het gisteravond weer rustig. De afgelopen maanden hebben we hier regelmatig vluchtelingen langs de kant van de weg gezien, zegt Katie Toth, kelnerin in gasthof Landhaus in Parndorf. „Vaak in groepjes, onderschept door de politie”.

In de rustieke Oostenrijkse herberg met houten interieur vlakbij de hangar waar de koeltruck onderzocht werd, verorberen Slowaken, Hongaren en Oostenrijkers grote steaks en schnitzels, terwijl ze praten over de vluchtelingen. Toth: „Ze zien er vuil en ongewassen uit, maar hebben wel iPhones. Het gebeurt weleens dat ze hier komen zitten, maar dat hebben we liever niet. Ze drinken niets en de klanten houden er niet van.” Maar wat hier donderdagochtend gebeurd is, „is waanzin”, zegt ze.

Politici spraken gisteren hun afschuw uit over wat er is gebeurd. In Wenen werd uitgerekend gisteren een conferentie gehouden over de westelijke Balkan, een initiatief van de Duitse bondskanselier Angela Merkel, waar ook uitgebreid werd gesproken over de migrantenstroom. Op een gezamenlijke persconferentie hielden Merkel, haar Oostenrijkse ambtgenoot Werner Faymann, de Servische premier Aleksander Vucic en EU-buitenlandcoördinator Federica Mogherini een minuut stilte voor de slachtoffers in de koelwagen – het nieuws van een nieuwe bootramp bij Libië was toen nog niet bekend.

De deelnemers aan de Balkantop wezen opnieuw op de noodzaak van een Europese aanpak van het vluchtelingenprobleem. Volgens Merkel moet Europa „in een geest van solidariteit” naar oplossingen zoeken.

Oostenrijks minister van Binnenlandse Zaken Johanna Mikl-Leitner kondigde gisteren verscherpte grenscontroles aan. Maar Alev Korun van de Oostenrijkse Groenen, Alev Korun, waarschuwde: „Hoe hoger de hekken tegen de bescherming zoekende Syriërs en Irakezen, hoe gevaarlijker en dodelijker de praktijken van de mensensmokkelaars.”