Mag Eva Jinek dit nog wel?

KRO-NCRV voerde gisteren een ‘schnabbelcode’ in voor medewerkers. De NPO wil nu een gezamenlijk reglement.

Eva Jinek presenteerde vorig jaar de opening van Mart Vissers kunstexpositie. Volgens de nieuwe regels van KRO-NCRV mag dit niet meer. ANP ROBIN VAN LONKHUIJSEN

De NPO, het centraal bestuur van de publieke omroep, gaat in september overleggen met de grote nieuwsrubrieken om tot een gezamenlijk reglement over schnabbelen te komen. De NPO was hier in het voorjaar al mee bezig, maar de zaak krijgt nieuwe urgentie sinds omroep KRO-NCRV gisteren met een eigen schnabbelcode kwam. De woordvoerder van de NPO zegt de nieuwe KRO-regels toe te juichen.

Presentatoren treden naast hun tv-werk vaak op als presentator of spreker op congressen en dergelijke. Hiermee verdienen ze extra geld bovenop hun salaris. Bijklussen voor bedrijven en andere niet-journalistieke organisaties ziet de omroep echter als een gevaar voor de journalistieke onafhankelijkheid omdat de schijn van belangenverstrengeling kan ontstaan. Dit bleek bijvoorbeeld in april, toen Fons de Poel wegmoest als presentator van Brandpunt, omdat hij in een uitzending het op leek te nemen voor de ABN AMRO, een van zijn schnabbeladressen.

Ook Madeleine de Cock Buning, voorzitter van het Commissariaat voor de Media, noemt de nieuwe regels „een goed initiatief” en roept de andere omroepen op tot navolging. „Zoiets helpt om de media onafhankelijk te maken, wat essentieel is voor hun functie in de democratie.” De toezichthouder had zelf al onderzoek gedaan naar de onafhankelijkheid van nieuwsmedia. Conclusie: „Commerciële en politieke beïnvloeding zijn een uitdaging.”

De Cock Buning benadrukt wel dat een schnabbelcode niet genoeg is. „Je kunt het op papier zetten, maar het moet ook gevoeld worden door de betreffende journalisten. Anders blijft zo’n reglement window dressing.”

De nieuwe regels van de KRO-NCRV voorzien in een register waarin de nevenfuncties van journalisten worden opgetekend. Dit register is echter alleen in te zien met toestemming van de betrokkenen. De Cock Buning pleit voor een openbaar register. „We hoeven niet roomser dan de paus te zijn, en onder bepaalde omstandigheden zijn nevenfuncties denkbaar. Maar transparantie is dan wel essentieel.”

Marcel Gelauff, hoofdredacteur van NOS Nieuws, zegt dat hij al een reglement heeft en dat dit „buitengewoon goed hanteerbaar” is. Gelauff: „Het is nee, tenzij. Elk geval wordt apart voorgelegd aan de hoofdredacteur.” Ben je in dienst? Dan kun je niet zomaar voor iemand anders werken. Mediatraining geven mag nooit. Structureel bijverdienen is ook niet toegestaan.

De regels van KRO-NCRV lijken Gelauff te streng. Bijklussen kan volgens hem juist goed zijn voor een journalist: „Ik wil ze niet opsluiten in het Mediapark. Dan komen ze te veel los te staan van de samenleving.”

Gelauff vindt dat de schnabbeldiscussie niet meer van deze tijd is: „Het frame van ‘Dit mag nooit want het is een schande’ werkt niet. Steeds meer journalisten zijn freelancers, ondernemers. Als zij niet-journalistiek werk doen, is dat geen schnabbelen, maar doodgewoon werken voor meerdere opdrachtgevers.”