Julius de YouTube-kampioen

Uitgerekend op het moment dat twee Keniaanse loopsters werden betrapt op doping, won landgenoot Julius Yego het speerwerpen. Uitzonderlijk, als het eerlijk ging.

Julius Yego legt aan voor zijn magistrale worp in het Vogelnest, het stadion waar ook de Olympische Spelen van 2008 plaatsvonden. Foto FRANCK ROBICHON / EPA

De Kenianen beleefden een bewogen dag op de WK atletiek in Beijing. De ochtend was gisteren nog vers toen bekend werd dat de loopsters Joyce Zakari en Koki Manunga zijn betrapt op doping en voorlopig zijn geschorst. De dag werd besloten met een gouden medaille voor de Keniaanse speerwerper Julius Yego.

Nee, dat is geen grap, het is echt waar: Kenia, het land waar de lopers elkaar bijna letterlijk voor de voeten lopen, levert voor het eerst een wereldkampioen op een technisch onderdeel. Julius Yego is de naam, een atleet van 26 jaar met een fors postuur, die in niets lijkt op de ranke langeafstandlopers met benen als luciferhoutjes uit zijn omgeving, in de door hardlopen bekend geworden Riftvallei.

Hij heeft de schijn tegen, helaas

Op de dag dat Yego wilde gloriëren, verbeet hij eerst de pijn van het zoveelste bericht over een positieve test bij landgenoten. Doping dreigt in Kenia zo zoetjes aan een epidemische vorm aan te nemen. Zakari, een specialiste op de 400 meter, en Manunga, die op de 400 meter horden uitkwam, zijn de zoveelste bedriegers in een land waarvan lange tijd is gedacht dat het genetisch bevoorrechte lopers voortbracht. Die veronderstelling dient hoognodig te worden bijgesteld als het aantal dopingzaken in het huidige tempo blijft toenemen.

Yego, die zelf nooit van doping is verdacht, kon op de dag dat hij de speer 92.72 meter ver gooide – de derde worp allertijden – niet om het rafelrandje heen. De kersverse kampioen sprak op de verplichte persconferentie voor medaillewinnaars van „een pijnlijk moment” en „de zoveelste schande voor het land”. Maar verder wenste de kakelverse wereldkampioen zijn feestje niet te versjteren. „Ik ben ervan overtuigd dat je ook zonder doping kunt winnen.”

Maar wat was die worp machtig

Verondersteld dat Yego in Beijing clean heeft gegooid, mag van een machtige worp worden gesproken. Slechts de Tsjech Jan Zelezny (98.84 meter) en de Fin Aki Parvinen (93.09) wierpen ooit verder. Zelfs de iconische Noorse speerwerper Andreas Thorkildsen bleef in zijn hoogtijdagen steken op 91.59 meter. En dan meldt zich op een broeierige zomeravond in Beijing een Afrikaan die met een krachtige armzwaai de speer door het zwerk gooit. De ooh’s en aah’s rolden in het Vogelnest van de tribunes.

Deze wereldtitel is het resultaat van een gestage progressie. Van nationaal tot Afrikaans kampioen en van kampioen van het Gemenebest tot de beste van de wereld. Hij begon zes jaar geleden met een worp van 74 meter om nu de jaarranglijst aan te voeren. In juni smeet hij de 800 gram zware speer al eens dik over de 90 meter bij een wedstrijd in Birmingham (91.39).

Maar hoe komt een Keniaan, in een land zonder een traditie in technische nummers en belabberde faciliteiten, op het idee speerwerper te worden? In Yego’s geval vanaf het moment dat hij op televisie Thorkildsen zag gooien. Alsof er ergens bij hem van binnen een lont werd aangestoken, zo enthousiast werd Yego. Dát is wat hij wilde. De jonge Keniaan stroopte internet af op zoek naar filmpjes van speerwerpen. Hij moest ergens beginnen. En wat is beter dan de techniek afkijken van de mannen met de machtige arm. Het leverde Yego zijn bijnaam van YouTube-atleet op.

Om stagnatie in zijn ontwikkeling te voorkomen, zoog Yego in het buitenland extra kennis op. Eerst in het naburige Zuid-Afrika, maar later in Finland, het speerwerpland bij uitstek.

Hoe word je zo? Met hout smijten

De Finse winters houdt Yego maximaal twee maanden uit, om dan een paar weken bij te komen in Kenia. Maar hij heeft er zijn techniek wel verfijnd. „Ik had geen keus”, zei hij gisteravond, „om beter te worden moest ik naar Finland.” Daar is de kennis en daar zijn de faciliteiten.

Op een Facebookfilmpje is te zien hoe de Keniaan in verschillende posities met kilo’s hout in de weer is. Zo word je dus ’s werelds beste speerwerper, zelfs als je van het Keniaanse platteland komt, waar onder jongeren slechts het speels gooien met stenen een nationale bezigheid is.