Duitsland houdt zich al niet meer aan de Dublin-afspraken

In de praktijk werd al de hand gelicht met de regels, en Duitsland schort nu officieel een deel van de afspraken op.

Afschaffing of aanpassing van de Dublin-verordening wordt vaak bepleit als een belangrijk onderdeel van een meer Europees migratiebeleid.

1 Wat houden de regels in?

In de kern: het EU-land waar een vluchteling de Europese Unie binnenkomt, is verantwoordelijk voor de registratie van de betrokkene en de behandeling van de asielaanvraag. Is hij of zij in een ander land, dan kan hij worden teruggestuurd naar de lidstaat waar hij de EU is binnengekomen. De details zijn een paar keer aangepast. De Dublinconventie die in 1997 van kracht werd, is in 2003 vervangen door de Dublinverordening. Die is in 2013 bijgewerkt, onder andere om gezinshereniging mogelijk te maken en af te spreken wat er gebeurt als iemand illegaal de EU binnenkomt.

2 Wat is het doel?

Het officiële doel is voorkomen dat een asielzoeker van het kastje naar de muur wordt gestuurd. Maar deze afspraken moeten ook voorkomen dat een asielzoeker gaat shoppen en op zoek gaat naar het land waar hij de beste kans heeft, of in verscheidene landen tegelijkertijd een asielaanvraag indient.

3 Hoe werkt het terugsturen in de praktijk?

Het EASO, het Europese Ondersteuningsbureau voor Asielzaken, heeft onlangs becijferd dat tussen 2009 en 2013 gemiddeld 14.000 asielzoekers daadwerkelijk naar een andere EU-lidstaat zijn gebracht. In bijna driekwart van de gevallen is het voornemen om iemand terug te sturen niet uitgevoerd. Daarvoor kunnen praktische redenen zijn, of een weigering van het ontvangende land om de betrokkene over te nemen. Duitsland en Zwitserland sturen de meeste mensen terug, vooral naar Italië. Duitsland en Frankrijk nemen de meeste asielzoekers terug.

4 Wat is de kritiek op dit systeem?

Dat het niet eerlijk is. Er willen nu honderdduizenden migranten naar Europa. Dat die via Italië en Griekenland/Hongarije de Europese Unie binnenkomen, legt een onevenredig grote druk op die landen. Daarom hebben die landen in feite al de Dublin-afspraken opgeschort en laten ze met name Syrische vluchtelingen ongehinderd doorreizen. Tegelijkertijd kunnen andere landen doen alsof die enorme migrantenstroom naar Europa niet hun probleem is, maar dat van Italië, Griekenland en Hongarije.

5 Hebben andere landen al actie ondernomen?

Italië en Griekenland houden zich feitelijk niet aan Dublin. Duitsland doet dat sinds vorige week voor Syrische vluchtelingen ook officieel niet. Voor hen is de procedureregel afgeschaft dat een vragenlijst moet worden ingevuld over hoe zij zijn gereisd. Daardoor kunnen ze niet meer worden teruggestuurd naar een ander EU-land, en verloopt de procedure sneller.