De machtige worp van een YouTube-atleet

Het was een memorabele dag voor de Keniaanse sport. Pijnlijk dopingnieuws, maar ook goud in het speerwerpen.

Met een krachtige armzwaai gooit de Keniaan Julius Yego zijn speer voorbij het laatste markeringspunt van 90 meter. Zijn wereldtitel is mede het resultaat van trainingen in het speerwerpgekke Finland. Foto Reuters/Kai Pfaffenbach

De Kenianen beleefden een ambivalente dag op de WK atletiek in Beijing. De ochtend was gisteren nog vers toen bekend werd dat de loopsters Joyce Zakari en Koki Manunga zijn betrapt op doping. De dag werd besloten met goud voor de Keniaanse speerwerper Julius Yego.

Nee, dat is geen grap, het is echt waar: Kenia, het land waar de lopers elkaar bijna letterlijk voor de voeten lopen, levert voor het eerst een wereldkampioen op een technisch nummer. Julius Yego is de naam, een atleet van 26 jaar met een geblokt postuur, die in niets lijkt op de ranke Keniaanse langeafstandlopers met benen als luciferhoutjes.

Op de dag dat Yego wilde gloriëren, verbeet hij eerst de pijn van het zoveelste bericht over een positieve test bij landgenoten. De atletes zijn de zoveelste bedriegers in een land waarvan lange tijd is gedacht dat het genetisch bevoorrechte loopwonders voortbrengt. Die veronderstelling dient hoognodig te worden bijgesteld als het aantal dopingzaken in het huidige tempo blijft toenemen.

Yego, die zelf nooit van doping is verdacht, kon op de dag dat hij de speer liefst 92 meter en 72 ver weggooide – de derde worp aller tijden – niet om het rafelrandje heen. De kampioen sprak op de verplichte persconferentie voor medaillewinnaars van „een pijnlijk moment” en „de zoveelste schande voor het land”. Maar verder wenste de wereldkampioen zijn feestje niet te versjteren. „Ik ben ervan overtuigd dat je ook zonder doping kunt winnen.”

Ervan uitgaande dat Yego in Beijing clean is, mag van een machtige, winnende worp worden gesproken. Slechts de Tsjech Jan Zelezny (98,84 meter) en de Fin Aki Parvinen (93,09) gooiden verder. Zelfs de succesvolle Noor Andreas Thorkildsen bleef steken op 91,59 meter. En dan meldt zich op een broeierige zomeravond in Beijing een Afrikaan die met een krachtige armzwaai de speer voorbij het laatste markeringspunt van 90 meter gooit. De oohs en aahs rolden van de tribunes.

Het zou een mirakel zijn als een logische opbouw in de loopbaan van Yego ontbrak. Maar de wereldtitel is het resultaat van gestage progressie. Van nationaal tot Afrikaans kampioen en van kampioen van de gemenebest tot de beste van de wereld. Hij begon zes jaar geleden met een worp van 74 meter om nu de jaarranglijst aan te voeren.

Hoe komt een Keniaan, in een land waar technische nummers wegens geldgebrek worden genegeerd, op het idee speerwerper te worden. In Yego’s geval vanaf het moment dat hij op televisie Thorkildsen zag gooien. Alsof er ergens van binnen een lont werd aangestoken, zo enthousiast werd Yego. Dát is wat hij wilde. De jonge Keniaan stroopte internet af op zoek naar filmpjes van speerwerpen. Hij moest ergens beginnen, nietwaar? Wegens het ontbreken van een trainer bleef hij dat doen, wat Yego de bijnaam van YouTube-atleet opleverde.

Intussen heeft Yego zijn trainingsterrein deels verlegd naar het speerwerpgekke Finland. Hij wordt begeleid door Petteri Piironen, de coach die vooral de werparm van de relatief kleine Yego bejubelt. In de Finse winters sterft Yego van de kou en houdt hij het maximaal twee maanden uit, maar hij heeft er zijn techniek wel danig verfijnd. „Ik had geen keus”, zei hij gisteravond, „om beter te worden moest ik naar Finland. Daar is de kennis en daar zijn de faciliteiten.”

En de vele blokken hout waarmee Yego krachttraining doet. Op een facebookfilmpje is te zien hoe de Keniaan in verschillende posities delen van omgezaagde bomen weggooit. Zo word je dus ’s werelds beste speerwerper, zelfs als je van het Keniaanse platteland komt, waar onder jongeren slechts het speels gooien met stenen een geliefde bezigheid is.