Zo’n scherpe val, dat was lang geleden

kelderende beurzen Overal ter wereld is de crisis in China te voelen. In navolging van de Chinese Black Monday, schreven, maakten de koersen deze week een val. Wat is er aan de hand?

1 Wat is er gebeurd?

Het ging de afgelopen tijd heel hard naar beneden op de Chinese beurzen. Sinds juni zijn de koersen daar met zo’n 40 procent gedaald. Maandag liep het verlies op tot 8 procent. Dat had ook zijn effect op beurzen in de rest van de wereld: zowel in New York als in Frankfurt en Londen doken de koersen 5 procent in de min. De AEX leverde in een paar dagen alle winst van dit jaar weer in.

Aanleiding voor de paniek zijn twijfels over de kracht van de Chinese economie. Die ontstonden begin deze maand toen de centrale bank plots de Chinese munt in waarde liet dalen. Beleggers interpreteerden dat besluit als signaal dat het met de export – een belangrijke aanjager van de Chinese economie – kennelijk niet zo goed ging. Dit weekend volgden tegenvallend cijfers over de Chinese productie, met het wereldwijde ‘bloedbad’ van maandag tot gevolg. Gisteren maakten de beurzen een flink deel van de zware koersverliezen van een dag eerder goed.

2 Hoe uitzonderlijk was de daling van maandag?

Dat valt eigenlijk wel mee. Vergeleken met de crash van 2008, na de val van Lehman Brothers, zijn de verliezen maandag beperkt gebleven. Sterker nog: in het lijstje met de scherpste koersdalingen ooit van de AEX komt het dagverlies pas op plek 33, zo berekende belegger Corné van Zeijl van fondsbeheerder Actiam.

Dat de rode cijfers op de beurs toch zo veel reuring tot gevolg hadden, komt volgens Van Zeijl doordat de laatste scherpe daling al weer even geleden was. Maar ook doordat de beurs maandag tijdelijk ruim 9 procent in de min stond. Als dat zo was gebleven, dan was de daling van maandag wél een van de grootste ooit. Nu bleef het koersverlies beperkt tot ruim 5 procent.

Een mogelijke verklaring voor die scherpe val, en het voorzichtige herstel daarna, is volgens journalist en econoom Mathijs Bouman de toenemende handel met computers. Die kopen en verkopen met behulp van algoritmes, en doen aandelen bijvoorbeeld automatisch van de hand bij een koersval van meer dan 1 procent. „Dat versterkt de daling”, aldus Bouman.

3 Is een scherpe daling wel zo erg?

Dat ligt een beetje aan wie je het vraagt. Beleggers die hun aandelen tegen een hoge prijs hadden gekocht en maandag op het dieptepunt verkochten, zullen ongetwijfeld zeggen van wel. Maar het is ook een correctie: de beurskoersen in China stegen de afgelopen tijd namelijk in een duizelingwekkend tempo. De waarden van aandelen liep daardoor niet meer gelijk met die van de bedrijven erachter.

„Iedereen zag dat dit te dol werd”, aldus Bouman. „De Chinese beurs was een accident waiting to happen. Alleen de Chinese regering en centrale bank wilden graag de moed erin houden.” Ook Van Zeijl vindt de correcties „wel gezond”. „Dan weten mensen weer even welke gevaren er aan de kortetermijnhandel in aandelen kleeft”, zegt hij.

4 Kun je er desondanks iets aan doen, al is het alleen maar om onrust te voorkomen?

Een manier om beleggers tot bedaren te brengen is door de handel stil te leggen, zoals recentelijk bijvoorbeeld ook in Griekenland gebeurde. Maar zoiets is volgens Bouman vooral zinvol bij „hele korte, heftige bewegingen” en niet om de beurskoers voor langere tijd op peil te houden.

In China is gisteren wel de rente verder verlaagd. Ook andere middelen zijn ingezet in een poging de beurskoersen op peil te houden. Zo kregen pensioenfondsen plots toestemming om op de Chinese beurs te beleggen en werd het verboden om te speculeren op het dalen van de aandelenkoers. Een slechte zet, volgens belegger Corné van Zeijl. „De markt vindt zijn eigen weg wel. Als je de koersen gaat manipuleren, krijg je alleen maar meer excessen.”

Ook Bouman vindt dergelijke besluiten typisch iets voor „een overheid die probeert de koersen te controleren”. Maar uiteindelijk helpt dat niet, vindt de econoom. „Je kunt wel proberen de zeepbel in stand te houden, maar dan wordt hij alleen maar groter en vetter. En dan is de klap alleen maar harder.”