Hoe nu verder op de beurs?

Foto EPA

De koppen in de media liegen er maandag en dinsdag niet om: “paniek op de beurzen”, “een bloedbad” en een “Zwarte Maandag”. Inmiddels lijkt de markt zich te herstellen, in Europa en de VS dan. Maar hoe nu verder? Drie vragen.

1. Hoe uitzonderlijk was dit?

Dat valt eigenlijk wel mee. Ten opzichte van de crash van 2008, na de val van Lehman Brothers, zijn de verliezen maandag beperkt gebleven. Sterker nog: in het lijstje met de scherpste koersdalingen ooit in de AEX komt het dagverlies pas op plek 33, zo berekende belegger Corné van Zeijl van fondsbeheerder Actiam.

Dat de rode cijfers op de beurs toch zo veel reuring tot gevolg hadden, kwam volgens Van Zeijl doordat de laatste scherpe daling al weer even geleden was. Maar het kwam ook doordat de beurs tijdelijk ruim 9 procent in de min stond. Als dat zo was gebleven, dan was de daling van maandag wél een van de grootste ooit.

Een mogelijke verklaring voor die scherpe val, en het voorzichtige herstel daarna, is volgens journalist en econoom Mathijs Bouman de toenemende handel met computers. Die kopen en verkopen met behulp van algoritmes, en doen aandelen bijvoorbeeld automatisch van de hand bij een koersval van meer dan 1 procent. “Dat versterkt de daling”, aldus Bouman.

2. Is een harde daling wel zo erg?

Dat ligt een beetje aan wie je het vraagt. Beleggers die hun aandelen duur hadden gekocht en maandag op het dieptepunt verkochten, zullen ongetwijfeld zeggen van wel. Maar het is ook een correctie: de beurskoersen in China stegen de afgelopen tijd namelijk in een duizelingwekkend tempo. De waarden van aandelen liep daardoor niet meer gelijk met die van het bedrijf erachter.

“Iedereen zag dat dit te dol werd”, aldus Bouman.

“De Chinese beurs was een accident waiting to happen. Alleen de Chinese regering en centrale bank wilden graag de moed erin houden.”

Ook Van Zeijl vindt de correcties “wel gezond”. “Dan weten mensen weer even welke gevaren er aan de kortetermijnhandel in aandelen kleven”, zegt hij.

3. Kun je die onrust dan voorkomen?

Een manier om beleggers tot bedaren te brengen is door de handel stil te leggen. Maar om de beurskoers voor langere tijd op peil te houden, werkt eigenlijk alleen nog het ingrijpen van een centrale bank. Alleen doen centrale banken dat niet graag. Want hun taak is het op waarde houden van de munteenheid, niet het aanwakkeren van de economie of het voorkomen van een zeepbel.

In China is gisteren wel de rente verder verlaagd. Ook andere middelen zijn ingezet. Zo kregen pensioenfondsen plots toestemming om op de Chinese beurs te beleggen en werd het verboden om te speculeren op het dalen van de aandelenkoers, het zogeheten short gaan.

Een slechte zet, volgens Van Zeijl. “De markt vindt zijn eigen weg wel. Als je de koersen gaat manipuleren, krijg je alleen maar meer excessen.” Ook Bouman denkt niet dat dat helpt: “Je kunt wel proberen de zeepbel in stand te houden, maar dan wordt hij alleen maar groter en vetter. En dan is de klap alleen maar harder.”