Het asielprobleem is nu een zaak voor Angela Merkel

Na al het gewelddadige protest tegen de komst van vluchtelingen heeft Merkel de regie van de asielcrisis in haar land overgenomen. Ze gaat de wijken in, met mensen in gesprek en reageert als een geoliede probleemoplossingsmachine.

Maandag deed Merkel samen met Hollande een voorstel aan de EC om het Europees asielstelsel radicaal om te bouwen. Foto REUTERS/Axel Schmidt

Bondskanselier Angela Merkel heeft persoonlijk de regie van de Duitse vluchtelingencrisis overgenomen. „Dit houdt ons zeer bezig”, zei ze gistermiddag op een bijeenkomst met maatschappelijke organisaties van de Duisburgse probleemwijk Marxloh. „De asielcrisis dreigt veel andere problemen naar achteren te schuiven. Het Bundeskanzleramt heeft daarom de coördinatie overgenomen.”

Waarmee de bondskanselier eigenlijk zegt dat ze de bevoegde ministeries van Binnenlandse Zaken en van Migratie en Vluchtelingenzaken opzij heeft geschoven. Terloops, zoals altijd als het om machtsvragen gaat. Maar dat Merkel ermee aan de slag is gegaan, is onmiskenbaar. Maandag deed ze samen met de Franse president François Hollande een indringend voorstel aan de Europese Commissie om het Europees asielstelsel radicaal om te bouwen. Donderdag is de bondskanselier in Wenen waar ze op de zogeheten ‘West-Balkan-top’ met de relevante regeringsleiders zal praten over de vraag hoe zij ervoor kunnen zorgen dat hun burgers ophouden het asielsysteem van Duitsland te blokkeren. En vandaag is Merkel bij de asielzoekers in Heidenau.

Dat plaatsje bij Dresden groeide afgelopen week uit tot het symbool van het falende opvangbeleid van de Bondsrepubliek. Dertig agenten raakten gewond toen vrijdagnacht een extreem-rechtse menigte probeerde de komst van de asielzoekers te blokkeren.

Terwijl de afgelopen week de al langer durende problemen escaleerden rond de opvang van de duizenden mensen die Duitsland dagelijks binnenkomen, zwol de kritiek op Merkels passiviteit aan. Maar Merkel reageerde niet, ze is niet voor niets berucht om haar lange getalm.

Dat niet iedereen haar op handen draagt, blijkt als de Mercedessen van Merkels begeleidingsstoet in Marxloh aankomt bij het hotel waar die zogenoemde ‘burgerdialoog’ plaatsheeft. Merkel is zelf overigens naar Duisburg gevlogen met een helikopter, meldt een plaatselijke krant. In de wijk, die bekendstaat als een no-go-area, heerst een staat van beleg met overal dranghekken en politiemensen. Het gejoel en boegeroep van boze buurtbewoners laten de bondskanselier kennismaken met de werkelijkheid achter de juichende populariteitsstatistieken.

Ze luistert met een bezorgd gezicht

Door het stadsbestuur geselecteerde mensen die zich verdienstelijk maken in de vele organisaties, moskeeën, en kerken in de wijk worden ondervraagd door de bondskanselier. De burgerdialogen, een reeks gesprekken door het hele land over het thema ‘Goed leven in Duitsland’, worden live uitgezonden. Merkel luistert met een bezorgd gezicht naar klachten, reageert met een grapje of met de mededeling dat zij de kwestie aan een van haar ministers zal doorspelen. Het CDU-lid van Turkse komaf dat klaagt dat er geen enkele migrant in het bestuur van de wijk zit, vraagt Merkel scherp: „Waarom zit u daar zelf niet? Was u niet beschikbaar of werd u niet gekozen?”

800.000 vluchtelingen onderweg naar Duitsland

Een katholieke geestelijke wijst op de grote aantallen illegale Bulgaren en Roemenen in de buurt en de mensensmokkel daarachter. Merkel reageert als een geoliede probleemoplossingsmachine, en spreekt over het belang van de Europese integratie en de waarde van de vrije vestiging. „Maar”, zo gaat ze verder, „tolerantie moet niet worden verward met regelloosheid”. Het probleem is, volgens Merkel, „welk signaal zenden we uit?” En ze brengt in herinnering dat er mogelijk 800.000 vluchtelingen onderweg zijn naar Duitsland. „Er is geen oorlog in Roemenie of Bulgarije. Om dit punt te regelen gaan we praten met de herkomstlanden.”

Dat geldt ook voor migranten uit de West-Balkan, die met kansloze asielverzoeken het systeem verstoppen. Overigens een gevoelig thema, omdat critici van het beleid denken dat het hier eigenlijk gaat om Roma, die wel degelijk worden vervolgd vanwege hun afkomst. Maar Merkel denkt, samen met Hollande, aan aparte uitzetcentra die deze stroom migranten met een vereenvoudigde procedure uitzetten.

Na afloop wil iedereen een selfie maken met Merkel. Glimlachend laat ze dat gebeuren. Dan roept Merkel „tschüss!” en gaat ze er, omgeven door drie beveiligers, snel vandoor.