Bijklussen na ‘snotneus’? Nee, tenzij, zegt de omroep

De hoofdredacteur journalistiek van KRO-NCRV heeft richtlijnen opgesteld om schnabbelen tegen te gaan. Dit naar aanleiding van de val van Fons de Poel.

Leo Fijen, hoofdredacteur journalistiek bij de KRO-NCRV. Foto ANP / Martijn Beekman

‘Wanneer we ons afvragen waarom de banken en de politiek zo gesloten zijn, wanneer we anderen steeds de maat nemen, dan moeten we ook onszelf de maat durven nemen.” Leo Fijen, hoofdredacteur journalistiek van KRO-NCRV, presenteerde vanochtend aan zijn redacties een nieuwe gedragscode om het bijklussen van journalisten aan banden te leggen.

De richtlijnen waren al in de maak, maar kregen extra lading door de zaak-Snotneus van Fons de Poel (zie inzet). Bij de publieke omroep wordt veel bijgeklust, wat de journalistieke integriteit in gevaar brengt. De richtlijnen stellen daarom: „Journalistieke medewerkers verrichten in beginsel geen nevenwerkzaamheden voor niet-journalistieke organisaties. Dat betekent dat zij geen dagvoorzitter zijn van – en geen mediatrainingen geven aan niet-journalistieke organisaties.”

Mogen presentatoren nu nooit meer schnabbelen?

„Ik zeg niet ‘nooit’ en ik zeg niet ‘er kan niks’. Het is een illusie om te denken dat je alles kunt regelen. We gaan het niet dichtmetselen. Ik vind het juist goed om in overleg te blijven. We moeten het van geval tot geval bekijken.”

Maar richtlijnen zijn er toch juist om algemeen te gelden? Van geval tot geval bekijken deed u toch al?

„Er is wél wat veranderd: Eerst was het: ‘Ja, tenzij’. Nu is het: ‘Nee, tenzij’. We stellen heel duidelijk dat dit soort financiële belangen in strijd zijn met de onafhankelijke berichtgeving.”

De richtlijnen maken een uitzondering voor freelancers. Waarom?

„We willen rekening houden met het veranderde landschap in de journalistiek, waarbij mensen kort voor ons werken. We kunnen ze niet meer werk bieden, dus we kunnen ze niet verbieden om elders geld te verdienen. Ze moeten dat wel aan ons voorleggen.”

Fijen wil niet ingaan op de praktische uitwerking. Op voorgelegde voorbeelden wil hij niet reageren. Zo presenteert Eva Jinek op 13 oktober het congres Succesvol Persbeleid, voor pr-mensen van onder meer de AIVD, ING Bank en ICT-dienstverlener Ordina.

Zoveel kost het om een journalist in te huren. Wie zijn de duurste schnabbelaars?

Dat lijkt in strijd met zo’n drie regels uit de richtlijnen. Mag dat?

„Ik ga niet in op individuele gevallen. De dilemma’s die u voorlegt, bespreek ik met de betrokkenen zelf. We gaan in overleg met de presentatoren. Als het gaat om activiteiten die al bestaan, dan moet dat heroverwogen worden.”

Maar zo weten we toch niet hoe hard de regels zullen zijn?

„We zijn blij dat we überhaupt deze regels hebben, waarmee we voorop lopen in Hilversum. Hiermee hebben we voorwaarden geschapen voor meer zuiverheid, transparantie en openheid. We hebben de gordijnen opengeschoven.”

Als die gordijnen toch open zijn, kunt u ook wel iets zeggen over wat dit betekent voor de bijklussers. Worden zij gecompenseerd?

„Pas als we de richtlijnen gaan toepassen, weten we waar het knelt, waar het pijn doet.”