Wat is ze toch lekker gewoon gebleven

De RVD verspreidde gisteren een opmerkelijke foto van Amalia vlak voor haar eerste schooldag. Een slimme zet.

Prinses Amalia onderweg naar haar eerste schooldag op het Christelijk Gymnasium Sorghvliet in Den Haag.

‘Wacht nog heel even Amalia. Blijven staan, en zwaai enthousiast. En nu nog even één keer van het begin af aan, dan film ik hoe je komt aangefietst.’

Je hoort het koning Willem-Alexander bijna zeggen tegen prinses Amalia, toen ze gisterochtend voor het eerst naar het Christelijk Gymnasium Sorghvliet in Den Haag ging. Casual gekleed in skinny jeans, truitje en sneakers rijdt ze ogenschijnlijk alleen weg op een rammelende omafiets met roze fietskrat. De foto en video werden gisterochtend verspreid door de Rijksvoorlichtingsdienst (RVD).

Het beeld lijkt op de foto’s die vele ouders maken van hun kind dat voor het eerst naar school gaat. Maar waar elke andere ouder zo’n beeld écht spontaan maakt, is deze foto dat verre van. Over elke foto van het Koningshuis wordt nagedacht.

Vorige week kregen Nederlandse persfotografen signalen van de RVD dat er maandagochtend ‘iets’ verspreid zou worden. Een half uur nadat de foto was gemaakt, lag deze al in de mailbox van redacties met de mededeling dat het in het belang van de prinses is dat zij in alle rust haar schoolperiode kan doorlopen. Met andere woorden: in lijn met de Mediacode mogen er geen foto’s gemaakt worden op het schoolplein of wanneer de prinses naar school fietst.

Deze regel geldt niet wanneer de foto gemaakt wordt door de vader van prinses Amalia, zoals de RVD ook bewust vermeldde. Uit het fotobestand kon worden opgemaakt dat de koning de foto heeft gemaakt met zijn iPhone.

Het maakt het plaatje nog completer. We zien hier niet alleen een gewoon meisje dat op een gewone fiets in gewone kleding naar school gaat. We zien ook een vader die zijn dochter uitzwaait en dit wil delen met zijn vrienden.

In werkelijkheid is het een strategische zet. De foto werd verspreid op het moment dat Amalia onderweg was naar school, waardoor het beeld in de media meteen bepaald werd. De fotografen die van plan waren zich op te houden rond de school om daar sfeerbeelden te schieten, werd zo de wind uit de zeilen genomen.

Daarnaast past het inzetten van de fiets als symbool van Hollandse nuchterheid in een bredere beeldtraditie. Wilhelmina werd populair toen ze eind jaren dertig al fietsend werd gefotografeerd nadat de regering de bevolking had opgedragen zuinig om te gaan met brandstof. In 1997 werd de fiets ingezet tijdens de Eurotop door alle regeringsleiders rond te laten rijden op een degelijke Unionfiets. In de poging om het WK voetbal naar Nederland en België te halen, stuurde het campagneteam Ruud Gullit en Johan Cruijff. Zij kwamen niet met een limousine aan bij het FIFA-hoofdkwartier, maar op de fiets.

Nadat Willem-Alexander in 2008 met zijn dochters in een bakfiets poseerde op het jaarlijkse fotomoment met de pers, is de mediastrategie van het Koningshuis gisteren een volgende fase ingegaan. Niet meer stijf poseren voor hordes fotografen. Liever creëert het Koningshuis de schijn van alledaagsheid. Met hulp van een omafiets, roze fietskrat en een iPhone.