Wat er met je brein gebeurt bij huis kopen onder tijdsdruk

Niet alleen de portemonnee praat mee als iemand op huizenjacht gaat. Stress en tijdsdruk spelen ook een rol bij de beslissing.

Tijdsdruk, of zelfs het idee dat er tijdsdruk is, beïnvloedt het vermogen van mensen om te onderhandelen. Het lichaam en het brein komen onder spanning te staan. „Dat is niet per se slecht, het zet ook aan om te focussen en knopen door te hakken”, zegt psycholoog Carsten de Dreu van de Universiteit van Amsterdam. Maar te veel stress is kwalijk: „We gaan dan snel compromissen sluiten, om er maar uit te komen. Zeker als de tegenpartij heel machtig lijkt. En zo betalen mensen in de huidige woningmarkt heel veel.”

In de psychiatrie wordt steeds meer bekend over hoe hormonen en emoties beslissingen beïnvloeden. Als proefpersonen een taak doen waarvan ze denken dat die ingewikkeld en belangrijk is, stijgen direct hartslag, bloeddruk en gehalte van het stresshormoon cortisol, vertelt neurowetenschapper en psychiater Steven Kushner van het Erasmus MC in Rotterdam. Dat geldt niet alleen voor de stress-situatie, maar ook voor de periode erna: „Mensen blijven kwetsbaar na een stressvolle gebeurtenis.”

Makelaars raden huizenverkopers aan om bezichtigingen snel achter elkaar te plannen, zodat kijkers maar kort de tijd hebben en zien dat er voor en na hen nog andere gegadigden zijn. Zo ervaren huizenkopers het proces als nog stressvoller. En een bezichtiging onder tijdsdruk heeft een grote invloed op hoe je een beslissing neemt, zegt Kushner: „Het huis bezichtigen was een stressvolle situatie. Als je er later die dag tijdens het eten nog eens met je partner over praat, haal je niet alleen de herinnering aan het huis terug, maar ook die emotie. De verhoogde hartslag, bloeddruk en cortisolgehalte komen dan weer terug.”

In welke mate de uiteindelijke beslissing om wel of niet op een huis te willen bieden wordt verstoord door deze stress, verschilt per persoon. Kushner: „Maar alleen een computer wordt niet beïnvloed door emoties, mensen sowieso wel. En dat is gevaarlijk: beslissingen nemen blijkt zoveel meer te zijn dan een risicoafweging. Dat er een bias (verstoring) plaatsheeft, is duidelijk.”