Korea’s leggen knetterende ruzie over luidsprekerpropaganda bij

Noord- en Zuid-Korea bereidden zich voor op oorlog maar een compromis redde te elfder ure de vrede.

De onderhandelaars uit Noord-Korea (links) en Zuid-Korea bezegelden gisteravond met een handdruk dat ze de angel uit hun recente conflict hebben gehaald. Foto EPA

Na ruim drie dagen van vrijwel non-stop crisisberaad in een veredelde bouwkeet midden op de zwaarbewapende grens van Noord- en Zuid-Korea hebben toponderhandelaars van beide landen gisteravond laat alsnog een compromis bereikt. Daarmee is een oorlog, waarop beide landen even leken af te stevenen, afgewend.

Het machtsvertoon van de laatste dagen was aan beide zijden onheilspellend. Afgelopen zaterdag, toen een ultimatum van de grillige Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un aan Zuid-Korea afliep, zou de slagkracht van de Noord-Koreaanse artillerie aan de grens – toch al de zwaarst bewapende ter wereld – eensklaps zijn verdubbeld.

Zuid-Koreaanse functionarissen zeiden verder dat zo’n 70 procent van de Noord-Koreaanse onderzeeërs hun basis had verlaten. Tien amfibische voertuigen zouden naar het grensgebied zijn gestuurd. Een miljoen Noord-Koreanen meldde zich als vrijwilliger voor het leger, aldus de media in Pyongyang.

Ook Zuid-Korea had zijn troepen in hoogste paraatheid gebracht en evacueerde burgers uit het grensgebied. Het kon bovendien rekenen op zijn machtige bondgenoot, de Verenigde Staten. Het Pentagon was volgens bronnen in Seoul bereid tot „strategische” hulp. Het zou onder meer om B-52-bommenwerpers zijn gegaan.

Het is niet voor het eerst dat beide landen op de rand van oorlog met elkaar balanceerden. Sterker nog, formeel zijn ze nog altijd in oorlog. Na hun bloedige conflict van 1950 tot 1953 hebben ze nooit vrede gesloten.

Telkens als de spanningen oplaaiden, werd een nieuwe grote botsing uiteindelijk toch afgewend. Dat gebeurde zelfs na het tot zinken brengen van een Zuid-Koreaans marineschip in 2010, waarbij 46 opvarenden om het leven kwamen. Seoul gaf Noord-Korea de schuld. Ook de crisis van de afgelopen dagen liep weer met een sisser af zoals de meeste analisten vooraf al aannamen.

Er werd een oplossing gevonden waarbij beide landen hun eer enigszins konden redden. Noord-Korea betuigt spijt voor het leggen van een landmijn in de gedemilitariseerde zone, waarbij twee jonge Zuid-Koreaanse militairen respectievelijk één en twee benen verloren. Zuid-Korea staakt zijn propaganda uit luidsprekers aan de grens.

Kwaadaardigheid van het regime

Die luidsprekers, die sinds 10 augustus propaganda uitbraakten in de richting van tienduizenden Noord-Koreaanse militairen die aan de grens zijn gelegerd, vormden deze keer voor Noord-Korea een steen des aanstoots. Luid werd daarin de kwaadaardigheid van Kims regime onderstreept, en het veel prettiger leven aangeprezen dat het welvarende Zuid-Korea zijn burgers heeft te bieden dan het straatarme Noord-Korea.

Noord-Korea, vrezend dat sommige militairen gevoelig zouden blijken voor de Zuid-Koreaanse propagandaverhalen en zouden overlopen, probeerde die uitzendingen te verstoren door zelf met luidsprekers tegengas te geven. Ondanks het crisisberaad, waartoe de Zuid-Koreanen zich zaterdag bereid toonden, gingen de uitzendingen aan de grens tot gisteren nog onverminderd door.

Zuid-Korea op zijn beurt was furieus op Noord-Korea. Het beschuldigde Pyongyang ervan stiekem landmijnen te hebben aangebracht in de gedemilitariseerde zone langs de 38ste breedtegraad tussen beide landen. Eén daarvan verwondde de twee Zuid-Koreaanse militairen.

„We hebben een duidelijke verontschuldiging nodig en maatregelen om te voorkomen dat deze provocaties en gespannen situaties zich vaker voordoen”, zei de Zuid-Koreaanse president Park Geun-hye gisteren nog. „Anders zal deze regering passende stappen nemen en doorgaan met de uitzendingen via de luidsprekers.”

Tot 2004, toen ze een akkoord bereikten om hiermee op te houden, zonden beide landen propaganda via luidsprekers naar elkaar, zoals dat ook gebeurde aan de grens tussen Oost- en West-Duitsland. Daar werd West-Duitsers toegebruld dat het leven in het Oost-Duitse arbeidersparadijs toch echt veel aangenamer was dan bij hen. Dat de Oost-Duitsers met een muur en barricades in het eigen ‘paradijs’ moesten worden vastgehouden, negeerden ze.

Schietpartij over en weer

Afgelopen donderdag voerde Noord-Korea plotseling de druk op door te schieten op de Zuid-Koreaanse luidsprekers. De Zuid-Koreanen vuurden terug. Er vielen geen gewonden, maar het was duidelijk dat beide zijden elkaar even de tanden lieten zien. Kim Jong-un sprak vrijdag van een ‘quasi-staat-van-oorlog’ en eiste dat de luidsprekers uiterlijk afgelopen zaterdag zouden zwijgen. In plaats daarvan begon het overleg in Panmunjom.

Algemeen wordt ervan uitgegaan dat Noord-Korea militair geen partij is voor Zuid-Korea, zeker niet als dat steun van de VS krijgt. Technologisch zijn beide laatste landen veruit superieur. Toch zou Noord-Korea Zuid-Korea zwaar kunnen treffen door een bombardement op Seoul, dat amper vijftig kilometer van de grens ligt. Bovendien is Noord-Korea een kernmogendheid, die weliswaar nog geen nucleaire ladingen kan aanbrengen op raketten, maar Zuid-Korea riskeert er toch liever geen oorlog mee.

Ook beseffen zowel Zuid-Korea als de VS dat een gewapend conflict met Noord-Korea hachelijk is, omdat Pyongyangs bondgenoot China erbij betrokken kan raken. Ook in de jaren vijftig bleven de Chinezen niet werkeloos toezien toen op het Koreaanse schiereiland gevechten uitbraken.