Een land vol oorlogsmisdadigers

Aan de oorlogsmisdrijven in het Midden-Oosten is te zien dat het Internationaal Strafhof op alle fronten faalt, schrijft Carolien Roelants.

Vorige week schreef ik over de seksslavernij in de islamitische heilstaat in Syrië en Irak. Daaraan maakt niet alleen de zelfverklaarde kalief zich schuldig, maar ook duizenden of tienduizenden van zijn ondergeschikten. Denk alleen maar aan het feit dat er een groothandel is in gevangen vrouwen, en dat die van hand tot hand gaan.

Duizenden, tienduizenden oorlogsmisdadigers dus, plus degenen die gevangenen martelen en/of hoofden afhakken – een van de recentste slachtoffers was de 82-jarige chef oudheden in Palmyra, die vorige week werd onthoofd en wiens resten vervolgens ter lering en, vrees ik, ook vermaak, aan een paal vastgebonden op straat werden tentoongesteld. En dan heb ik het nog alleen over de IS en andere extremistische groepen.

Want aan de kant van Assads regime zijn er nog veel meer oorlogsmisdadigers (tussenstand; de kalief doet erg zijn best om hem in te halen), van de president zelf tot en met zijn folteraars. Ook de opdrachtgevers van het inzetten van de barrel bombs, de vaten vol explosieven en spijkers of afgedankte machineonderdelen. Die bomvaten worden met name op woongebieden in handen van rebellen afgegooid om de burgers te intimideren. Daarbij zouden sinds februari 2014 naar schatting negenduizend mensen zijn gedood, bijna allemaal burgers.

Ik weet dat er organisaties bezig zijn daders in kaart te brengen en hun misdrijven te documenteren met het oog op vervolging wanneer het ooit lukt om alle binnen- en buitenlandse betrokkenen tot een akkoord over beëindiging van de oorlog te brengen. Maar dat is volgens mij wishful thinking. Stel, het is mogelijk Assad weg te krijgen in ruil voor vrijwaring van vervolging, zou dat dan niet metéén gebeuren? Zie ex-president Saleh van Jemen, die op die manier in 2011 werd overreed op te stappen. Het is nogal jammer dat hij via de Houthi-rebellen probeert terug te komen en dat ook zijn hele land nu in puin ligt.

Ik zie eigenlijk een Libanese afloop voor me, na de burgeroorlog, waaraan nota bene Syrië met de zegen van Amerika in 1990 een einde maakte in ruil voor Hafez al-Assads hulp om Saddam Hussein uit Koeweit te verjagen. In de vijftien jaar van de burgeroorlog werden op grote schaal oorlogsmisdrijven gepleegd en zeker 150.000 mensen gedood. In 1991 nam het parlement een amnestiewet aan die zo goed als alle moordenaars en aanstichters vrijuit liet gaan. Neem Elie Hobeika, onder meer medeverantwoordelijk voor de massamoord op Palestijnen in Sabra en Shatila. Hij werd na de burgeroorlog minister van Sociale Zaken en Gehandicapten (!). Die andere medeverantwoordelijke, Ariel Sharon, werd later premier van Israël.

Het Internationaal Strafhof is opgericht om in te springen waar niet wordt vervolgd. Het idee is ook dat zijn bestaan alléén al mensen ervan weerhoudt zich op grote schaal te misdragen. Wanneer ik naar het Midden-Oosten kijk, constateer ik dat het op alle fronten faalt.