Deze zeepbel moest een keer leeglopen...

De Chinese economie is niet ingestort, maar groeit alleen wat minder snel. Toch reageren beleggers heftig.

Apple-topman Tim Cook had er gisteren maling aan dat het niet gebruikelijk is om tussen de kwartaalcijfers door updates te geven. In het licht van een dalende Apple-koers en nog harder dalende wereldwijde aandelenmarkten, nam Cook het op voor de veroorzaker van alle malaise: de Chinese economie.

„Ik krijg elke dag updates van hoe we het in China doen… en ik kan je vertellen dat we sterke groei van onze verkopen zien in juli en augustus”, schreef hij in een e-mail aan de financiële nieuwszender CNBC. „De afgelopen twee weken heeft de AppStore in China zelfs het beste gedraaid van het hele jaar.”

Indirect rekent Cook daarmee hard af met beleggers die sinds China bijna twee weken geleden de eigen munt devalueerde, massaal en paniekerig aandelen dumpen. Wereldwijd verdampte daardoor al meer dan 5.000 miljard dollar aan beurswaarde, rekende financieel persbureau Bloomberg voor.

En gisteren, vlak voordat Cook zijn e-mail stuurde, was er een nieuw dieptepunt. De beurzen van Shanghai en Shenzen daalden beide met meer dan 8 procent: de slechtste dag sinds 2007. Het doorgaans terughoudende Chinese staatspersbureau Xinhua sprak van een ‘Zwarte Maandag’.

Angstindex piekt

Zoals vaker de afgelopen weken reageerden beurzen elders heftig op het Chinese nieuws. De Amsterdamse AEX stond even 8 procent in de min en sloot uiteindelijk ruim 5 procent lager. De Amerikaanse S&P 500, de Duitse DAX en de Londense beurs stonden allemaal ongeveer 5 procent in de min. De Bloomberg Commodity Index die 22 grondstoffen bevat, verloor 2,2 procent en staat nu op het laagste punt sinds 1999.

Dat beleggers echt geschrokken zijn is nog wel het beste te zien aan de VIX, ofwel de ‘angstindex’. Het gewogen gemiddelde van optieprijzen van aandelen uit de S&P 500 (de 500 grootste Amerikaanse fondsen) toont de beweeglijkheid van koersen. Hoe hoger deze volatiliteit, hoe groter de nervositeit onder beleggers.

De VIX eindigde gisteren op een niveau dat sinds 2000 alleen tijdens de bijna-Grexit in 2011 en de kredietcrisis in 2008 werd overschreden. Als dat aanhoudt, zouden ook beursgangen zoals die van ABN Amro wel eens uitgesteld kunnen worden.

Overdreven

Het is opvallend dat beleggers zó heftig reageren op Chinese cijfers. Ze linken die volgens analisten aan het herstel van de wereldeconomie waar nummer twee China 15 procent aan bijdraagt. Maar hoewel er teleurstellende exportdata zijn en het vertrouwen van Chinese inkoopmanagers tegenvalt, is het niet alsof de Chinese economie is ingestort. Die groeit officieel nog met zo’n 7 procent per jaar.

En dat de bubbel uit de Chinese beurs loopt is niet meer dan logisch. De beurs van Shanghai daalde weliswaar met zo’n 40 procent sinds juni, maar werd in de maanden daarvoor ook even hard opgeblazen. Sterker: Chinese beleggers die een jaar geleden instapten, hebben nu alsnog een koerswinst van 25 procent .

Ook uit de koers-winstverhoudingen blijkt dat Chinese beursbedrijven lang overgewaardeerd waren en nu meer op Westers niveau komen.

Volgens directeur Frans Jurgens van Juno Investment Partners wordt er in dit soort situaties nauwelijks gekeken naar de onderliggende cijfers van bedrijven noch nagedacht over wat nou werkelijk aan de hand is. „Mensen lopen op de beurs achter elkaar aan: op weg naar boven en op weg naar beneden.”

Ook bij professionele beleggers is zulk kuddegedrag zichtbaar zegt hij. „Meegaan met de massa speelt ook op dat niveau. Een grote fondsenmanager is snel geneigd te denken: wat als ik niet verkoop? Straks staat de beurs op min 20 procent en ben ik de enige die is blijven zitten.”

Enige ‘lichtpunt’ wat dat betreft is dat de Europese beurzen waaronder de AEX vanochtend met een plus openden. De Chinese beurzen daalden namelijk met ruim 7 procent .