De Thalys, vliegshows, de brug en de risico’s die erbij horen

Heldhaftig optreden van vijf mannen heeft vermoedelijk voorkomen dat vrijdag in een hogesnelheidstrein in Noord-Frankrijk een bloedbad is aangericht onder passagiers en personeel. De toeschouwers van vliegshows waren dit weekend aanzienlijk slechter af: bij crashes in Engeland en Zwitserland vielen ten minste twaalf doden.

In Engeland gaan nu stemmen op om vliegshows niet meer te houden boven dichtbevolkte gebieden. Het ongeluk gebeurde doordat een vliegtuig neerstortte op een drukke autoweg. Automobilisten werden het slachtoffer van een spektakel dat ze niet bezochten.

De verijdelde aanslag in de Thalys riep de vraag op of treinen, vooral het internationale treinverkeer, niet beter beveiligd moeten worden, bijvoorbeeld door middel van bagagecontroles, net zoals op luchthavens. De man die werd overmeesterd, was gewapend met een kalasjnikov, een pistool en een mes.

Gelukkig was er ook een evenement dat verspreid over vijf dagen bijna 2,3 miljoen bezoekers trok die ongemoeid werden gelaten: Sail Amsterdam. Hetzelfde gold voor de 48.000 muziekliefhebbers die naar het Lowlands-festival in Biddinghuizen trokken.

Waar massa’s bijeenkomen zoekt de terrorist zijn werkterrein of zijn de risico’s op ongelukken met zware gevolgen het grootst. Net als na het recente ongeval in het centrum van Alphen aan den Rijn, waar twee hijskranen en een brugdeel enkele huizen en winkels verpletterden, werd na het incident in de hogesnelheidstrein her en der geconstateerd dat een risicoloze maatschappij nu eenmaal niet bestaat en dat we daarmee moeten leren leven.

Een gemeenplaats die ongetwijfeld klopt, maar het gevaar oproept van verwaarlozing van preventie. Vragen daarnaar zouden ongetwijfeld indringender zijn geweest als niet door gelukkig toeval of dankzij manhaftig optreden tientallen slachtoffers waren voorkomen, in de Thalys en nabij de Julianabrug in Alphen.

Een vliegshow boven dichtbevolkte gebieden verbieden, is niet ingewikkeld. Maar het zal ondoenlijk zijn om treinen zo te beveiligen dat aanslagen uitgesloten zijn. Toch, de jihadist die bewapend de trein was ingestapt, was bekend bij de veiligheidsdiensten in diverse landen. Dat roept de vraag op naar de effectiviteit van hun samenwerking. Het herinnert er ook aan dat bijvoorbeeld de AIVD in Nederland de naweeën voelt van een ondoordachte bezuiniging. Risico’s zijn niet uit te sluiten, maar wel te beperken.

Terreurdreiging is een gegeven. Daar moeten we mee leven. De vrijheid die daarbij hoort is het beste antwoord aan terroristen. Dus: op naar Sail en Lowlands. Ga op reis. Maar reken er niet op dat in de volgende trein ook helden zitten.