De Korea’s schrikken toch terug voor oorlog

De beide Korea’s leggen te elfder ure hun riskante ruzie bij over propaganda van Zuid-Korea via luidsprekers aan hun zwaar bewaakte grens.

De delegaties van Zuid-Korea (uiterst rechts en tweede van links) en Noord-Korea gisteren na hun bijeenkomst in het grensdorp Panmunjom. Foto AP

Na drie dagen van vrijwel non-stop crisisberaad in een veredelde bouwkeet midden op de zwaarbewapende grens van Noord- en Zuid-Korea hebben toponderhandelaars van beide landen gisteravond alsnog een akkoord bereikt. Daarmee is een oorlog, waar beide landen op aan leken te sturen, afgewend.

Zuid-Koreaanse functionarissen meldden eerder dat zo’n 70 procent van de Noord-Koreaanse onderzeeërs de basis had verlaten. Afgelopen zaterdag, toen een ultimatum van de grillige Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un aan Zuid-Korea afliep, zou de slagkracht van de Noord-Koreaanse artillerie aan de grens eensklaps zijn verdubbeld. Tien amfibische voertuigen zouden naar het grensgebied zijn gestuurd, dat toch al als het zwaarst bewapende ter wereld gold.

Ook Zuid-Korea zelf had zijn troepen in hoogste paraatheid gebracht. Het kon bovendien rekenen op zijn machtige bondgenoot, de Verenigde Staten. Het Pentagon was volgens bronnen in Seoul bereid „strategische” hulp te verlenen. Het zou onder meer om bommenwerpers zijn gaan.

Het is niet voor het eerst dat beide landen op de rand van oorlog met elkaar balanceerden. Sterker nog, formeel zijn ze nog altijd in oorlog, omdat ze na hun bloedige conflict van 1950 tot 1953 nooit vrede hebben gesloten. Maar telkens als de spanningen tussen beide landen weer oplaaiden, werd een nieuwe grote gewapende botsing uiteindelijk toch afgewend. Ook ditmaal is dat gebeurd, zoals de meeste analisten al aannamen. Er werd een oplossing gevonden waarbij beide landen hun eer enigszins konden redden. Noord-Korea excuseert zich voor het leggen van een landmijn en Zuid-Korea staakt omstreden propaganda uit luidsprekers aan de grens.

Die luidsprekers, die sinds 10 augustus propaganda uitbraakten in de richting van tienduizenden Noord-Koreaanse militairen die aan de grens zijn gelegerd, vormden deze keer de steen des aanstoots voor Noord-Korea. Daarin werd de kwaadaardigheid van Kims regime onderstreept, en het veel prettigere leven dat Zuid-Korea zijn burgers heeft te bieden aangeprezen.

Noord-Korea probeerde die propaganda te verstoren door zelf met luidsprekers tegengas te geven. Ondanks het crisisberaad, waartoe de Zuid-Koreanen zich zaterdag bereid toonden, gingen de uitzendingen aan de grens tot gisteren nog onverminderd door.

Ook Zuid-Korea was boos

Zuid-Korea op zijn beurt was furieus op Noord-Korea. Seoul beschuldigde de Noord-Koreanen ervan stiekem landmijnen te hebben aangebracht in de gedemilitariseerde zone langs de 38ste breedtegraad tussen beide landen. Eén daarvan ontplofte begin deze maand, waarbij twee Zuid-Koreaanse militairen zwaargewond raakten. Een van hen verloor beide benen, de ander een been. Noord-Korea ontkent echter achter de explosie te zitten.

„We hebben een duidelijke verontschuldiging nodig en maatregelen om te voorkomen dat deze provocaties en gespannen situaties zich vaker voordoen”, zei de Zuid-Koreaanse president Park Geun-hyi gisteren nog. „Anders zal deze regering passende stappen nemen en doorgaan met de uitzendingen via de luidsprekers.”

Tot 2004, toen ze een akkoord bereikten, zonden beide landen propaganda via luidsprekers naar elkaar, zoals dat vroeger ook wel gebeurde aan de grens tussen Oost- en West-Duitsland. Daar werd West-Duitsers toegebruld dat het leven in het Oost-Duitse arbeidersparadijs toch echt veel aangenamer was dan bij hen. Aan het feit dat de Oost-Duitsers met een muur en barricades in het eigen ‘paradijs’ moesten worden vastgehouden, besteedden ze geen aandacht.

Noord-Korea is militair geen partij

Afgelopen donderdag voerde Noord-Korea plotseling de druk op door te schieten op de Zuid-Koreaanse luidsprekers. De Zuid-Koreanen vuurden terug. Er vielen geen gewonden, maar het was duidelijk dat beide zijden elkaar even de tanden lieten zien. Kim Jong-un sprak vrijdag van een ‘quasi-staat van oorlog’ aan de grens en eiste dat de luidsprekers uiterlijk afgelopen zaterdag zouden zwijgen. In plaats daarvan begon het overleg in Panmunjom.

Algemeen wordt ervan uitgegaan dat Noord-Korea militair geen partij is voor Zuid-Korea, zeker niet als dat steun van de VS krijgt. Technologisch zijn beide laatste landen superieur. Toch zou Noord-Korea Zuid-Korea zwaar kunnen treffen door een bombardement op Seoul, dat amper vijftig kilometer van de grens ligt. Bovendien is Noord-Korea een kernmogendheid, die weliswaar nog geen nucleaire ladingen kan aanbrengen op raketten, maar Zuid-Korea stelt zijn inwoners niet graag bloot aan een conflict met zo’n land. Ook mijdt het liever een conflict met Noord-Korea’s bondgenoot China.