Jos van Rey is nu een vrouw, in een opera

Zaterdag was de opera te zien die is gemaakt over de strafzaak tegen oud-wethouder Jos van Rey. „Een soort House of Cards van nu.”

Repetitie van de opera ‘El Rey’. Met vertelster en hoofdpersoon Suzanne Seegers. Foto Flip Franssen

Hé, Jos van Rey is een vrouw. Terwijl een bariton en een sopraan uit volle borst zingen, voert zij een dramatische choreografie uit met een stoel. Even hiervoor heeft ze de zachtheid van het wethouderspluche geprezen.

Zangeres/actrice Suzan Seegers is de verteller in de opera El Rey over de slepende strafzaak tegen de Roermondse oud-wethouder Jos van Rey. In de voorstelling, die zaterdag in het openluchttheater in Thorn voor het eerst als try-out werd opgevoerd, speelt Seegers de van corruptie verdachte VVD-politicus. Het publiek gaat daar snel in mee. Seegers zoekt niet naar de 1-op-1-gelijkenis, maar zet hem met zijn typerende vinnigheid raak neer. Haar kleine postuur en Midden-Limburgse klankkleur – Seegers is vlakbij Roermond geboren en getogen– helpen ook.

Tal van scènes en sleutelfiguren uit de afgelopen drie jaar passeren de revue. Het door justitie afgeluisterde telefoontje met de Roermondse kandidaat-burgemeester Ricardo Offermanns wordt bezongen in een duet: Wrijf in je handen, Ricardo / Straks ligt de ketting klaar. ‘Van Rey’ vergelijkt zijn situatie met een tocht door het bos, achtervolgd door bloeddorstige wolven en vertelt over de huiszoeking door de rijksrecherche: „Ik had nog liever echte boeven langs gehad. Dat zijn ook ondernemers.”

Toen de uit Limburg afkomstige operazangers Fenna Ograjensek (sopraan) en Sef Thissen (bariton) werd gevraagd of ze deze zomer wilden optreden in het openluchttheater in Valkenburg, leek hun dat wel wat. „Maar in zomaar een concertante hadden we geen zin. Toen kwamen we op het idee om wat nieuws te maken met bestaand operamateriaal”, vertelt Thissen.

„Opera wordt al veel vaker op een eigentijdse manier gebracht”, weet Ograjensek. Met moderne regie, met moderne kostuums, met het oorspronkelijke plot vertaald naar het heden. „Wij wilden de al bestaande muziekstukken, met hun tijdloze thema’s als angst, liefde, verleiding en wraak, koppelen aan een verhaal van nu, een soort House of Cards van hier. Toen kwamen we als vanzelf bij Van Rey uit.”

Het duo benaderde de Venlose schrijver/muzikant Frans Pollux voor het libretto. Hij paste ook de teksten aan van de reeds uitgezochte aria’s en duetten uit opera’s van Mozart, Verdi, Bizet en Puccini. Alles werd geschreven in het Limburgs dialect. Een verademing, vindt Ograjensek, voor wie dit een primeur is. „Het is toch anders dan zingen in het Duits of Italiaans. Bij het zingen van de taal die je echt spreekt, krijgt elk woord pas echt betekenis.”

Vooringenomen en politiek gekleurd

De initiatiefnemers van de „Opera 2.0” hebben contact gehad met Van Rey over hun voornemens. „Hij stond er positief tegenover, hij noemde het onze taak als kunstenaars”, zegt Ograjensek. Minder blij was hij met de keuze voor Pollux als librettist. Die is behalve schrijver/muzikant ook presentator van het programma AvondGasten bij provinciale zender L1. Die wordt door Van Rey steevast weggezet als „de staatsomroep” en Pollux beschouwt hij als vooringenomen en politiek gekleurd.

Ograjensek: „We hebben hem proberen duidelijk te maken dat het geen journalistiek pamflet is.” Thissen: „Het publiek ziet in de media alleen de straatvechter Van Rey. Wij laten ook de mens zien, met zijn kwetsbare kanten. Ik weet zeker dat Van Rey, als hij zelf komt, zich erin kan vinden.”

Van Rey heeft aangekondigd te komen. Waarschijnlijk is hij bij de opvoering in de ECI Cultuurfabriek in Roermond, toevallig een bouwproject waarvan de totstandkoming de bijzondere aandacht heeft van het Openbaar Ministerie in het onderzoek naar zijn wandel.

De media-aandacht voor de uitvoeringen met een cast van drie personen en begeleid door blazersensemble in plaats van een symfonieorkest overweldigt Ograjensek en Thissen. Ze worden zelfs een beetje lacherig van de stortvloed aan telefoontjes. Volgens Ograjensek bewijst het dat „deze zaak mensen nog steeds fascineert”. Het heeft al geleid tot aanvragen om El Rey ook buiten Limburg op de planken te brengen. De schrijver van de opera is al voorzichtig gepolst of hij zijn teksten in het Nederlands zou kunnen vertalen. Thissen: „Dat wil hij. Maar laten we eerst maar eens kijken hoe de voorstellingen in Limburg lopen. Dan zien we daarna wel verder.”

‘El Rey’ is nog te zien in Brunssum (29/8), Valkenburg (30/8), Roermond (23/9) en Wittem (26/9).