Fiscus hoefde naam tipgever niet te onthullen

Kantoorgebouw van de Belastingdienst aan het Stationsplein in Apeldoorn. Foto ANP / Jeroen Jumelet

Twee ambtenaren van de Belastingdienst hebben in een zaak tegen zwartspaarders met illegale rekeningen in Luxemburg terecht geweigerd om de naam van de tipgever daarover te noemen. Ze beriepen zich in een procedure voor het Gerechtshof in Arnhem terecht op hun verschoningsrecht. Dat schrijft advocaat-generaal IJzerman in zijn advies aan de Hoge Raad, waar de ambtenaren eind vorig jaar cassatie hadden ingesteld.

Het Gerechtshof besloot om de opgelegde aanslagen te vernietigen omdat de ambtenaren hadden geweigerd om de naam van de tipgever te noemen. Maar dat besluit kan volgens de advocaat-generaal niet worden teruggedraaid, omdat de twee ambtenaren niet ontvankelijk waren om cassatie bij de Hoge Raad in te stellen. Dat mogen alleen procespartijen. De betrokken ambtenaren waren bij het Hof in Arnhem als getuige opgeroepen.

In de geheimhoudingskamer

Het Gerechtshof in Arnhem besloot niet alleen de opgelegde aanslagen en boetes te vernietigen, maar deed ook aangifte bij het Openbaar Ministerie omdat ‘onbekende personen’ op het ministerie van Financiën de twee ambtenaren opdracht hadden gegeven om de tipgever te beschermen en zich te beroepen op hun verschoningsrecht. Volgens een woordvoerder van het ministerie van Financiën zal dit advies van de advocaat-generaal “een positief effect hebben op het vervolg van die aangifte.” Bovendien zal zijn advies een rol spelen in drie nog lopende procedures die door ‘betrapte’ zwartspaarders zijn aangespannen tegen de opgelegde boetes en naheffingen. Ook in die procedures wordt gevraagd om de naam van de tipgever vrij te geven.

Volgens de advocaat-generaal konden de twee ambtenaren in de Arnhemse zaak zich beroepen op hun verschoningsrecht, omdat de vraag of de identiteit van de tipgever bekend moest worden gemaakt, al in eerdere procedures bij de zogeheten geheimhoudingskamer van de rechtbank aan de orde is geweest.

“Daarvan uitgaande, stond het de getuigen, gezien het stadium waarin de procedure was gekomen, vrij om de naam van de tipgever niet te noemen.”

‘Geen vooringenomenheid’

Als de Belastingdienst gebruik maakt van anonieme tyipgevers, blijft volgens de advocaat-generaal in het kader van rechtelijke controle daarop, het risico bestaan dat de naam van de tipgever bekend moet worden gemaakt. Met als sanctie vernietiging van de opgelegde aanslagen en boetes, zoals het Hof in Arnhem heeft gedaan.

De advocaat-generaal neemt het in zijn advies op voor het Gerechtshof in Arnhem. Die had in zijn uitspraak in scherpe bewoordingen de weigerachtigheid van de ambtenaren veroordeeld. Maar dat betekent volgens de advocaat-generaal niet dat het Hof “vooringenomen is tegen de inspecteur”.

In de jacht op zwart geld heeft de Belastingdienst in de afgelopen dertien jaar zeker 8 miljard euro weten te traceren bij bijna 35.000 ‘zwartspaarders’. Dat bracht aan naheffingen en boetes bij elkaar ruim 1,6 miljard euro op, bleek eerder dit jaar uit een inventarisatie van deze krant. De boetes en naheffingen van 61 andere zwartspaarders met Luxemburgse bankrekeningen die via die tipgever tegen de lamp liepen, zijn inmiddels wel onherroepelijk. De Hoge Raad moet nu met een definitief oordeel komen.