Een onredelijke belasting

Hoever reikt de arm van de Amerikaanse fiscus in Nederland? Ver, zo blijkt, en vanaf volgende maand nog wat verder. Dan begint de Nederlandse Belastingdienst met het verstrekken van financiële informatie over Amerikanen die hier wonen en/of werken. Dit gebeurt op basis van een verdrag (FATCA), dat de Verenigde Staten en Nederland in december 2013 met elkaar sloten. Dergelijke akkoorden kwamen de Amerikanen ook met enkele andere landen in Europa overeen.

De bedoeling is dat de VS informatie krijgen over de inkomens van Amerikaanse personen en bedrijven in het buitenland. Anders gezegd: om belastingontduiking en zwart geld te bestrijden. Daar is niets op tegen, maar er zijn kwalijke neveneffecten.

Die kwamen aan het licht doordat banken al langer informatie doorsluizen naar de VS, op straffe van zware sancties. Zoals de in deze krant beschreven situatie van een vrouw die in 1964 in Amerika is geboren en na twee maanden met haar Nederlandse ouders, die tijdelijk in de VS verbleven, naar Nederland verhuisde. Ze wist niet eens dat ze de Amerikaanse nationaliteit had, op basis van haar geboorteplaats. Zij wordt geacht alsnog aangifte te doen van haar inkomsten over de afgelopen vijf jaar.

Dan is er een man met een bedrijf in Amsterdam, die de Amerikaanse nationaliteit heeft doordat zijn moeder Amerikaanse is. Hij moet nu belasting betalen over geld dat hij van zijn eigen BV had geleend. Dit zijn situaties waarin verdragen tussen landen die dubbele belastingbetaling moeten voorkomen, niet toereikend zijn.

Van de ongeveer 40.000 hier verblijvende ‘Amerikanen’ waren er velen niet op de hoogte van het Amerikaans-Nederlandse verdrag. Daar komt de onduidelijkheid bij over de handelwijze van de Nederlandse banken. De een geeft informatie door over al zijn Amerikaanse klanten, de ander alleen over personen met een tegoed met een waarde van 50.000 dollar of meer. Het zou dus om te beginnen al winst zijn als de banken één lijn trokken over wat ze via de Nederlandse overheid aan de Amerikaanse fiscus melden.

Het meest prangend is de vraag waarom de Amerikaanse overheid meent dat alle burgers op de wereld met een Amerikaanse nationaliteit, die dikwijls ook de nationaliteit van hun woonland bezitten, aan haar belastingplichtig zijn. Burgers die soms (vrijwel) hun hele leven elders wonen en bovendien ervaren dat het nog een hele toer is om het Amerikaanse staatsburgerschap op te geven.

Tegenover die fiscale aanslag staat geen prestatie van de Amerikaanse overheid die er een rechtvaardiging voor vormt. Dus is het een onredelijke belasting.