Een ongemakkelijk zittende vensterbank, is dat kwaliteit van leven?

We vinden allemaal dat we recht hebben op kwaliteit van leven, maar wat is dat eigenlijk? Denk even aan de bootvluchteling voordat je klaagt, schrijft Floor Rusman.

In de Volkskrant werd dit weekend een jonge tandarts geïnterviewd die zijn Amsterdamse appartement had verruild voor een riant huis in Maastricht. Daar heeft hij eindelijk een tuin en dat is een verademing: ‘We woonden weliswaar dicht bij het Vondelpark, maar dat is toch anders dan je eigen tuin. Dan zit je ’s avonds op je balkon van vier meter bij tachtig centimeter en denk je: is dit nou kwaliteit van leven?’

Zelf zou ik graag een balkon van vier meter bij tachtig centimeter willen. Ik mag misschien niet klagen met mijn huis aan een Amsterdamse gracht, maar wanneer ik een wijntje drink in mijn ongemakkelijk zittende vensterbank denk ik ook: is dit nou kwaliteit van leven? De buren hebben wel een balkon!

Voor het meten van ‘kwaliteit van leven’ bestaan allerlei instrumenten, maar het blijft ook een subjectieve term. In Nederland betekent het iets anders dan elders: hier ben je bijvoorbeeld officieel arm wanneer je niet genoeg geld hebt voor sociale participatie.

En ook binnen Nederland zijn er verschillen. Mensen nemen hun omgeving als referentiekader: ze vinden dat ze recht hebben op dezelfde kwaliteit van leven als de andere leden van hun sociale klasse. Er zijn waarschijnlijk miljonairs die de Maastrichtse tuin van de tandarts maar behelpen zouden vinden, zo zonder tennisbaan en zwembad. Kwaliteit van leven betekent voor hen: geen zwembadwater hoeven delen met onbekenden.

Ga terug in de tijd, en je vindt weer heel andere parameters. Voor mijn grootouders betekende kwaliteit van leven eens per week vlees eten en op vakantie gaan naar de Veluwe. Hun kinderen sliepen samen op een kamer, privacy was geen onderdeel van de kwaliteit van leven.

Voor mijn ouders betekende het de vrijheid hebben om te studeren en om seks te hebben voor het huwelijk.

Voor mijn generatie ligt de kwaliteit van leven-lat hoger: wij willen betaalbaar in een hippe buurt wonen, leuk werk hebben en daarmee genoeg geld verdienen om twee keer per jaar op vakantie te gaan en op elk gewenst moment dure broodjes te kunnen kopen.

Wij, de mensen met genoeg geld, vrijheid en te kleine balkons, vergeten soms dat er ook nog mensen buiten onze omgeving zijn om ons mee te vergelijken. Onze voorouders bijvoorbeeld, of mensen die niet het geluk hebben gehad in Nederland te zijn geboren.

Op de Griekse eilanden arriveren dagelijks asielzoekers die juichend aan de kant klimmen. Vervolgens zitten ze wekenlang in een vies en bloedheet vluchtelingenkamp, maar ze klagen niet. Kwaliteit van leven betekent voor hen: niet permanent bang hoeven zijn om te sterven.

Wanneer je op je balkon van vier meter bij tachtig centimeter zit kan het geen kwaad om, in plaats van te loeren naar de tuin van de onderburen, even hieraan te denken.