Corrupte president Pérez peinst niet over voortijdig vertrek

Ook al zijn er in september verkiezingen, de Guatemalteken willen hem nú weg.

Guatemalteken schreeuwen om het onmiddellijke aftreden van president Otto Pérez Molina. Volgens justitie is hij de spil van een omvangrijk corruptienetwerk. Foto Moises Castillo/AP

De Guatemalteekse president en oud-generaal Otto Pérez Molina (65) weigert op te stappen, ondanks zijn wankele positie en de beschuldigingen van grootschalige corruptie door openbaar aanklagers.

Justitie bestempelde president Pérez dit weekend als ‘de nummer één’ van La Línea (De Lijn), een groot corruptienetwerk waarvan de onthulling Guatemala al maanden in de greep houdt. Tijdens een ingelaste tv-uitzending waarin de president de bevolking live toesprak, noemde Pérez Molina de beschuldigingen gisteren een opgezet spel. ‘Ik ben onschuldig en laat me niet afzetten’ was de strekking van de boodschap van de verongelijkte president van het Midden-Amerikaanse land.

De bevolking van Guatemala hoopte duidelijk op ander nieuws. ‘Pérez, treed af!’ klonkt het ook dit hele weekend weer massaal in de straten rondom het presidentieel paleis in Guatemala-Stad. Al maanden demonstreren tienduizenden Guatemalteken wekelijks tegen het corruptieschandaal dat in april aan het licht kwam.

La Línea werd ontdekt door de zogeheten Internationale Commissie tegen Straffeloosheid in Guatemala (CICIG), met hulp van de Verenigde Naties. Tientallen ambtenaren bij de douane en de belastingdienst zouden op grote schaal douanepapieren hebben vervalst en een groot deel van de importheffingen in eigen zak hebben gestoken. Honderden miljoenen euro’s zijn op deze manier achterovergedrukt.

Het gerechtelijk onderzoek toonde vrijdag aan dat Otto Pérez Molina en zijn vorige vicepresident Roxana Baldetti de sleutelfiguren zijn in het corruptieschandaal. Bewijs werd onder meer gevonden in 86.000 telefoontaps en zesduizend mails. Baldetti, die in april al vrijwillig aftrad, werd vrijdag gearresteerd toen ze in het ziekenhuis een medische behandeling onderging.

Ontgoocheling

Gisteren werd nog druk gespeculeerd over een mogelijk aftreden van de president nadat de oppositie steeds luidruchtiger werd. Minstens acht leden van Pérez’ kabinet namen ontslag omdat ze naar eigen zeggen ‘ontgoocheld’ zijn door de situatie. Een groep invloedrijke ondernemers eiste eveneens het vertrek van de president. Maar in plaats van zijn aftreden kondigde hij het tegenovergestelde aan.

De demonstraties zullen de komende week intensiever worden, zo kondigden woordvoerders van de protestbeweging direct na de toespraak aan. Onder de demonstranten zijn vooral veel jongeren en Guatemalteken uit de middenklasse.

De Guatemalteken zijn assertiever geworden, tien jaar na het einde van een drie decennia lange bloedige burgeroorlog die eindigde in 1996 én een geschiedenis van dictatuur. Zij accepteren geen corruptie meer en gaan de straat op. Het protest tegen Pérez, die zelf nog tot 2000 als generaal een belangrijke rol in het leger had, is voornamelijk via sociale media aangezwengeld. De eerste protestgroepen verenigden zich via Facebook.

Een vergelijkbare tendens, de middenklasse die zich afzet tegen de corruptie van de politieke elite, is ook zichtbaar in andere Latijns-Amerikaanse landen zoals Honduras, Chili en Brazilië. Analisten spreken van een zogenoemde ‘Latijnse Lente’, naar Arabisch voorbeeld, alleen dan zonder geweld.

Op 6 september gaat de bevolking van Guatemala naar de stembus. Hoewel president Pérez Molina tot die tijd niet het veld wil ruimen, is hij niet meer verkiesbaar voor de komende verkiezingen.