Bolt de snelste, iedereen blij

Na een moeilijk jaar werd Usain Bolt gisteren tegen de verwachting in opnieuw wereldkampioen op de 100 meter. Tot vreugde van het publiek, maar ook van de bazen van de atletiekfederatie. Want Bolt is vrij van dopingzonden.

Usain Bolt finisht net voor Justin Gatlin in de WK-finale van de 100 meter. Foto Antonin Thuillier/AFP

Zou de Jamaicaanse reggaezanger Bob Marley met enige voorkennis zijn songtekst ‘Every little thing gonna be all right’ hebben geschreven? Je zou het haast geloven toen de Chinese organisatoren van de WK atletiek in Peking dat lied, Three little birds, gisteravond door het Vogelnest lieten schallen. Kort daarvoor was Marleys landgenoot Usain Bolt voor de derde keer wereldkampioen op de 100 meter geworden, door zijn grote Amerikaanse uitdager Justin Gatlin te verslaan. Daarmee was vooraf door weinigen rekening gehouden. Maar zoals Marley al zong: ‘Don’t worry about a thing, cause every little thing gonna be all right.’

En zo was het maar net. Aan het eind van een beroerd jaar kwam het toch nog goed met Bolt (29), die als gevolg van een rugblessure maar niet in goeden doen kon komen. Terwijl Gatlin de klok na elke sprint ruim onder de tien seconden liet stilzetten, was Bolt aan het bijkomen van de zoveelste tegenslag. Hij kon amper trainen, laat staan wedstrijden lopen. De Jamaicaan liet zich maar drie keer op de internationale atletiekbanen zien en liep bovendien tijden waarvan Gatlin allerminst zenuwachtig werd.

Kampioen der kampioenen

Zou de eerste botsing van de baasjes van de sprint in Peking de machtsovername door Gatlin betekenen? Het zag ernaar uit, want Bolt bereikte struikelend de finale. Letterlijk, want in de halve finale kwam hij na een paar misstappen haperend op gang en dreigde hij zich niet voor de finale, later op de avond, te plaatsen. Met de moed der wanhoop perste Bolt er nog een laatste versnelling uit en drukte hij zijn borst gelijktijdig met het grote Canadese sprinttalent Andre De Grasse over de finishlijn. Een houdini-act die weinig goeds beloofde voor de finale. Gatlin sprintte in achtereenvolgens 9,83 en 9,77 seconden vloeiend naar de finale. Hij was klaar voor de troonsverstoting.

Maar ja, Bolt is Bolt. De sprinter der sprinters, de kampioen der kampioenen, een kerel met veel eergevoel in zijn donder die zich niet zomaar laat wegdrukken. En al helemaal niet door die praatjesmaker van een Gatlin. Die had hem dit jaar een aantal keren flink getart. Ook al sputterde zijn lichaam wat tegen, Bolt was er in Peking mentaal klaar voor om Gatlin een lesje te leren. Wat denkt hij wel, bijvoorbeeld toen ie eerder dit jaar riep dat Bolt al drie jaar geen 100 meter in 9,6 seconden had gelopen. „Wat dat betekent? Dat Bolt geen vorderingen meer maakt”, sneerde de Amerikaan. „Hij beleeft zijn neergang.”

Had ie niet moeten doen, Gatlin. Bolt beledigen is vragen om problemen. En die kreeg hij ook. In de WK-finale, waarin Bolt zijn zwakke rug rechtte, zijn geest oppepte en zijn machtige lichaam vol adrenaline pompte om de wereld, een jaar voor de Olympische Spelen in Rio de Janeiro, nog eens te laten zien wie de meester van de sprint is. Hij dus, Usain Bolt, de trotse Jamaicaan die zich zeven jaar geleden op de Olympische Spelen in het Vogelnest als het nieuwe wereldwonder op de sprint had gepresenteerd. Op zijn terrein, in zijn stadion zich laten wegdrukken door een braller uit Brooklyn, dat nooit. En dus liep Bolt in 9,79 seconden naar de wereldtitel, met rechts naast hem een pruttelende Gatlin, die zo gretig was om Bolt te verslaan dat hij de laatste meters verkrampte en daarmee zichzelf uitschakelde. Een beginnersfout die Bolt nooit zou hebben gemaakt.

Opluchting bij de IAAF

De opluchting in het Vogelnest was bijna tastbaar. Bij Bolt vanzelfsprekend, maar ook bij het publiek, dat Bolt aanzienlijk hartstochtelijker had begroet dan Gatlin. Maar vooral op de eretribune bij de bazen van de internationale atletiekfederatie IAAF. Die hadden er niet aan moeten denken dat Gatlin wereldkampioen was geworden; die dubieuze atleet met zijn dopingverleden. Allesbehalve een visitekaartje voor een sport die zwaar gebukt gaat onder vele dopingzaken. De nieuwe federatievoorzitter Sebastian Coe had vooraf zijn gevoel helder gemaakt door te zeggen dat hij onpasselijk van een overwinning van Gatlin zou worden. Met Bolt kunnen de bestuurders aankomen. Die is vooralsnog vrij van zonden, een sieraad voor de atletiek en een uithangbord waarmee je sponsors kunt plezieren.

Blijft de vraag hoe Gatlin op de gevorderde sprintersleeftijd van 33 jaar na een schorsing van vier jaar steeds sneller is gaan lopen. Zelf zegt de Amerikaan dat hij in de straftijd zijn benen heeft kunnen laten rusten en zijn talenten heeft kunnen conserveren. Maar Noorse celbiologen van de universiteit van Oslo konden wel eens de ware verklaring hebben gevonden. Zij ontdekten met proeven op muizen dat anabolen steroïden, zoals het bij Gatlin ontdekte teveel aan testosteron, cellen voor spieropbouw blijven aanmaken. Hun conclusie: sporters die ooit een steroïde hebben gebruikt, blijven daar levenslang van profiteren.