Laat jij een digitale puinhoop na?

Beeld NRC Q

Verzekeringen, beleggingsrekeningen, bitcointegoeden: dat soort zaken bewaren we alleen digitaal. Maar wat als je plotseling overlijdt en je familie niet weet hoe jouw administratie is geregeld?

Vijf manieren om te voorkomen dat je een digitale puinhoop achterlaat.

1. Verzamel de belangrijkste gegevens

Maak een document, zoals een e-mail of een bestandje in bijvoorbeeld Google Docs of Dropbox, met daarin de belangrijkste gegevens die meteen nodig zijn als jou wat overkomt. Waar je verzekerd bent, bijvoorbeeld. Vertel een familielid of vertrouwenspersoon waar dat document te vinden is.

2. Zorg voor toegankelijk adresboek

Denk erover na of je adresboek toegankelijk is, zodat de juiste mensen kunnen worden uitgenodigd voor de uitvaart. “Zeker bij alleenstaanden of mensen die plotseling overlijden is dat lastig”, zegt Marleen Verspoor, die zich met haar bedrijf Via Verspoor heeft gespecialiseerd in nalatenschappen. “Als de familie de computer of telefoon niet kan openen, kan het gebeuren dat belangrijke mensen te laat worden geïnformeerd.”

3. Maak een digitaal pakket

Heb je andere belangrijke toegangscodes, zoals voor bankrekeningen of bijvoorbeeld games of betaaldiensten? Maak daarvan een lijst voor je executeur of voor een familielid. Denk er goed over na hoe je zo’n document deelt: je maakt jezelf kwetsbaar voor identiteitsfraude als je persoonlijke gegevens niet veilig verstuurt. Veiliger en makkelijker is het om de wachtwoorden niet te versturen, maar op te slaan in een wachtwoordmanager. Het moederwachtwoord daarvan is de enige toegangscode die je hoeft te delen.

Al wat veiliger dan gewoon e-mailen, is een digitaal pakketje maken dat je op slot zet met een veilig wachtwoord. Dat kun je bijvoorbeeld met het programma WinZip doen. Verstuur het wachtwoord en het document nooit via hetzelfde medium. Sms bijvoorbeeld de code.

Nog veiliger, maar ingewikkelder, is encryptie. De gegevens worden dan door elkaar gehusseld, en zijn alleen te ontcijferen met de persoonlijke sleutel van de ontvanger. Daarvoor moet je wel allebei hetzelfde encryptieprogramma installeren. Gratis en relatief makkelijk te begrijpen opties zijn Peerio en Cloudfogger – of kijk online eens wat voor jou goede opties zijn, bijvoorbeeld in de Internetvrijheid-Toolbox van privacyplatform Bits Of Freedom.

4. Of open een digitale kluis

Klinkt dat te ingewikkeld? Er bestaan ook – betaalde – digitale kluizen. Die kun je gebruiken voor bijvoorbeeld het moederwachtwoord van je wachtwoordmanager.
Veilige opties zijn Gardid (4 euro per maand) of Erfkluis (15 euro per jaar). Ook de ANWB biedt een kluis aan voor de opslag van pas(poort)gegevens. Sommige van deze kluizen, zoals Digizeker (10 euro per maand), staan geregistreerd in het testamentenregister.

5. Regel je digitale nalatenschap

Aan wie je geld en huis nalaat, leg je vast bij de notaris in een testament. En de erfgenamen van je huisraad of sieraden wijs je aan in een handgeschreven codicil. Maar ook voor je digitale nalatenschap kun je al van alles regelen.

Je kunt bijvoorbeeld inactiviteitsvoorkeuren instellen bij Gmail en Facebook. Zo bepaal je wat er met je account gebeurt als je lang niet actief bent. Of overweeg een gratis online dienst als DeathSwitch, die om de zoveel tijd vraagt om een bevestiging of je nog leeft, en bij een uitblijvende reactie een persoon naar keuze een e-mail verstuurt met bijvoorbeeld aanwijzingen over je Twitteraccount.