Wie doet uw peer review? Ikzelf!

Sjoemelen kan altijd op meer manieren dan je denkt, ook in de wetenschap. De laatste jaren wordt steeds vaker melding gemaakt van fraude in peer reviews.

Een onderzoeker geeft dan bijvoorbeeld een suggestie voor vakgenoten die zijn manuscript voor publicatie kunnen kunnen beoordelen, met mailadressen erbij. Maar die mailadressen zijn niet écht van die vakgenoten. De onderzoeker heeft de mailadressen zelf aangemaakt en schrijft de reviews voor zijn eigen manuscript vervolgens zelf. Allemaal lovend, uiteraard.

Sinds 2012 zijn al ongeveer 250 artikelen teruggetrokken uit wetenschappelijke tijdschriften vanwege peer review-fraude, meldde Retraction Watch, een blog dat zulke terugtrekkingen bijhoudt, afgelopen week: naar schatting 15 procent van alle teruggetrokken artikelen.

Sommige tijdschriftredacteuren zijn wel beducht voor reviewers die door onderzoekers zelf aangeraden worden. In Nature vertelde een redacteur van een tijdschrift over botontkalking vorig jaar dat hij bij zulke suggesties eerder denkt: oké, die kiezen we dus niet. Hij had een keer meegemaakt dat een vrouwelijke auteur zichzelf suggereerde als reviewer: onder haar meisjesnaam.

Onderzoek naar vijfvingerschoenen stinkt

Hoe je ze ook gebruikt, van vijfvingerschoenen krijg je sterke voetspieren. Na een half jaar al. Of je er nu op hardloopt, of mee wandelt.

Vijfvingerschoenen hebben, net als handschoenen, vijf aparte vakjes voor de tenen. En een zooltje van een paar millimeter dik. Het is alsof je op blote voeten loopt. De publicatie over de sterkere voetspier verscheen begin augustus op de website van het Journal of the American Podiatric Medical Association. Maar het verdween schielijk nadat hardloopblogger Craig Pyne het onderzoek tot de grond afkraakte. De methodologie en het verslag voldeden niet aan de eisen die het tijdschrift zelf stelde, liet hij zien. En eerste auteur Nick Campitelli zit in de adviesraad van marktleider Vibram FiveFingers, maar meldde dat niet. Nee, zei de redactie van het tijdschrift tegen Rectraction Watch, het artikel is niet teruggetrokken, maar de auteurs krijgen de gelegenheid om het aan te passen.