Smartphones: Android krijgt de gebruikers, Apple pakt de winst

Nu de smartphonemarkt verzadigd raakt, lijkt Apple machtiger dan ooit.

De smartphonemarkt is dood, lang leve Apple.

Zo zou je de cijfers kunnen samenvatten die onderzoeksbureau Gartner deze week publiceerde. Het aantal verkochte toestellen (330 miljoen in het afgelopen kwartaal) groeide langzamer dan ooit – met 13 procent.

Bijna iedere wereldburger die zich een smartphone kan veroorloven, heeft er een. In de grootste markt, China, daalde het aantal verkochte smartphones met 4 procent ten opzichte van vorig jaar. Het was voor het eerst dat de Chinezen minder smartphones kopen – het bewijs dat de markt vrijwel verzadigd is.

De prijzen zijn zo ver gedaald dat de meeste telefoonfabrikanten verlies lijden. Hoewel Googles besturingssysteem Android ruim 80 procent van de gebruikers naar zich toe trekt, zuigt Apples iPhone vrijwel alle winst op. Hoe konden de verhoudingen zo scheef groeien en blijft dat zo?

Apple pakt de winst

Met een kleine 15 procent marktaandeel weet Apple ruim 90 procent van de winst in de verkoop van smartphones te pakken. Marktleider (qua verkoopaantallen) Samsung haalt niet meer dan 15 procent van de winst. Samen is dat meer dan 100 procent – dat komt omdat de meeste andere telefoonproducten een negatief resultaat hebben. Ze concurreren elkaar kapot met alsmaar lagere prijzen voor toestellen die weinig verschillen van elkaar.

Apple domineert het luxe segment. De gemiddelde iPhone kost 600 euro, een Androidtoestel 150 euro. Apple kan zich dat forse prijsverschil veroorloven door merkbekendheid en de voordelen die ontstaan doordat Apple zowel software als hardware ontwikkelt (minder configuratieproblemen, makkelijker upgraden). De nadruk ligt op foolproof gebruik, minder op de technische specificaties.

Bovendien toont Apple zich een hardere onderhandelingspartner bij de telecomaanbieders die de telefoon verkopen bij een abonnement. Apple heeft ook nog zijn eigen winkelketen waar geen cent marge verloren gaat.

Apple heeft zijn huidige groeispurt te danken aan een moeizaam bevochten contract met de Chinese provider China Mobile. Daarnaast kreeg de iPhone 6 een groter scherm. De iPhone 6 Plus kan zich eindelijk meten met de grotere Android-concurrenten, net op het moment dat Apple-gebruikers zich begonnen te irriteren aan het 4 inch formaat. De vraag is of Apple het kunstje nóg eens kan herhalen als begin september de nieuwe iPhones geïntroduceerd worden. Ooit zal ook de iPhone zijn verzadigingspunt bereiken, zelfs in China.

Samsung in de knel

Twee jaar geleden maakte Samsung nog evenveel winst met smartphones als Apple. Nu ziet Samsung zijn marktaandeel terugvallen: in het hoge segment zit Apple in de weg, in het goedkope segment de Chinese concurrenten als Huawei, Xiaomi en Lenovo/Motorola die voor 200 tot 300 euro uitstekende telefoons weten te produceren.

Samsung haalt alles uit de kast om klanten uit het Apple-kamp te lokken. Amerikaanse iPhone-gebruikers mogen bijvoorbeeld een maand lang gratis een Galaxy S6 uitproberen. De introductie van de nog luxere Galaxy S6 Edge Plus (800 euro) is naar voren geschoven, maar het Android-front lijdt aan innovatie-inflatie: er is weinig behoefte aan meer functies, wel aan lagere prijzen.

Bij kleinere spelers in de smartphonemarkt komt de klap nog harder aan. Bedrijven als HTC, Sony en Lenovo maken helemaal geen winst met hun telefoons. Sony sneed al ingrijpend in zijn mobiele divisie, HTC en Lenovo kondigden vorige week massaontslagen aan. Bij HTC gaat het om 15 procent van de werknemers. Lenovo ontslaat 5 procent van het personeel, waarvan het merendeel bij de mobiele tak Motorola.

Geen derde alternatief

Microsoft probeerde het ‘derde alternatief’ te worden naast Apple iOS en Google Android. Die strategie faalde. Het marktaandeel van Windows daalde afgelopen jaar van 2,8 naar 2,5 procent. Microsoft concentreert zich met Windows Phone op de zakelijke markt en probeert iOS en Android te veroveren met goede apps. Software lijkt voor Microsoft een logischer manier om grip te krijgen op de mobiele gebruiker.

Blackberry en Nokia zijn bedrijven die al eerder sneuvelden in de strijd tegen Apple en Google Android. Ze vormen nu geen alternatief meer, hoewel beide merken een Android-toestel voorbereiden – BlackBerry maakt er een met een uitschuifbaar scherm. Een wederopstanding? Het is niet te verwachten dat BlackBerry of Nokia nog een aanzienlijk marktaandeel zullen veroveren.

Nu de vraag naar toestellen verzadigd lijkt proberen telefoonfabrikanten hun verdere grip op de telecommarkt verder te vergroten. Apple en Samsung werken aan de e-sim, een elektronische simkaart.

Nu kun je pas bellen als je een plastic simmetje van je provider krijgt, maar dat kan net zo goed met een vaste processor in de telefoon. Met zo’n e-sim kun je eenvoudig overschakelen van de ene provider naar de andere, zonder dat je telkens een nieuwe simkaart in het toestel hoeft te steken.

Google is in de Verenigde Staten al begonnen met Google Fi, een mobiel netwerk dat gebruik maakt van de infrastructuur van drie verschillende providers. Google Fi werkt tot nu toe alleen met één Nexus-toestel maar de trend is gezet.

Ook Apple zou volgens onbevestigde bronnen in de VS zo’n MVNO (mobiele virtual network operator) willen realiseren. Dat zet de machtsverhoudingen verder onder druk, want de rol van telecomaanbieders wordt dan veel kleiner: straks komt ook je telefoonrekening van Google of Apple.