Max op Spa, race van strijd en dood

Max Verstappen debuteert zondag in de Grand Prix van België. Een thuiswedstrijd voor het 17-jarige supertalent, voor duizenden Nederlandse racefans. „Dat manneke kan alles.”

Toro Rosso-coureur Max Verstappen vrijdag tijdens de vrije training op het circuit van Spa-Francorchamps. Zijn vader, oud-coureurJos Verstappen, eindigde hier in 1994 als derde. Foto Geert Vanden Wijngaert/AP

Hazes, barbecue en bier. Eric Aarts is helemaal in zijn element. Zes dagen zit de 46-jarige heftruckchauffeur op een geïmproviseerde camping in het hart van Francorchamps. Met vijf man, drie shelters en een partytent op het talud bij de Route de Spa, de centrale weg door het racestadje. „Dit is overleven.”

Hij heeft een oranje plastic helm op zijn hoofd. Zijn pretogen gaan schuil achter een grote zonnebril, met zilverkleurig montuur en brilpootjes met ronde gaatjes. Met duizenden meezingers op de laptop, krachtige boxen tot kniehoogte en een royale voorraad pils heeft het gezelschap de tijd van zijn leven. En dat willen ze de straat graag laten weten. ‘Go Max’, staat er onder andere op een meters lang spandoek. Een ander imposant doek vermeldt waar ze vandaan komen: ‘Hellmond’. Eric: „Twee ellen ja, dat staat toch wat stoerder.” Een Twentse racefan even verderop doet het op zijn manier en doorboort de vallende avond met enkele carbidknallen. „Wij Brabander zijn toch net iets gezelliger”.

Maxmania

Ze zullen er dit weekeinde met duizenden zijn, de fans van Max Verstappen. Formule 1 is weer populair in Nederland, de liefhebbers voelen dat de sport na jaren van polderstilte weer een toptalent heeft. Maxmania is een groot woord, maar de verkopers van racereizen en tickets doen goede zaken. Eric, die er ook bij was toen Jos Verstappen in 1994 derde werd op Spa-Francorchamps – verwoordt het sentiment zo: „Het is niet de vraag of Max wereldkampioen wordt, maar wanneer hij dat wordt. Dat manneke kan alles. Je voelt aan alles dat er wat gaat gebeuren”.

Voor Max en de meeste andere coureurs is het zeven kilometer lange circuit het mooiste dat er is. Hoogteverschillen, uitdagende bochten. En het kan plotseling zomaar gaan regenen. „Je moet een goede flow hebben om een snel rondje te maken”, zegt hij zelf droog. Opnieuw een vierde plek zoals in de laatste Grand Prix van Hongarije? „Nou nee, dan moeten er wel heel veel uitvallen”, relativeert hij donderdag. „Maar als ik een paar punten haal, ben ik dik tevreden.” Spa-Francorchamps heeft niet alleen spannende bochten, maar ook rechte stukken. En daar komt Verstappen met zijn Renaultmotor uitgeruste bolide van Torro Rosso simpelweg vermogen te kort. Wel zestig tot zeventig pk ten opzichte van de grote teams als Mercedes, Ferrari en Williams.

Spa-Francorchamps is een absolute klassieker in de racerij. Magisch theater in het heuvelachtig groen van de Hoge Venen, waar het circuit zich als een betonnen slang door de naaldbossen slingert. Hoogtepunt voor de rijders is de Eau Rouge, een iconische bochtencombinatie na de oude pitsstraat. De Eau Rouge, genoemd naar een riviertje dat in een betonnen tunnel onder het circuit door meandert, is een van de beroemdste bochten in de Formule 1. Een knik naar links en dan naar rechts omhoog de heuvel op. Plankgas naar een ‘blinde top’. Jos Verstappen: „Een hele uitdagende bocht. De chicane er naar toe, de g-krachten die je voelt. Tegen de bult op wordt je auto heel licht. Je ziet dan de weg niet meer, een hele aparte sensatie. De eerste keer krijg je er echt de kriebels van.”

De grand prix van Spa-Francorchamps torst een beladen geschiedenis met zich mee. Het circuit ligt in een gebied van strijd en dood, decor van de slag om de Ardennen in 1944. Volgens de verhalen zou de Eau Rouge zijn naam ontlenen aan het bloed van gesneuvelde soldaten. Het riviertje dankt zijn naam aan het ijzer in de bodem dat het water een rood-bronzen kleur geeft.

Maar ook in de Formule 1 heeft de race een bewogen geschiedenis, die is geconserveerd op een plek van rust en cultuur: in de Abdij van Stavelot, zo’n tien kilometer van Francorchamps. In de kelder van de abdij, een van de oudste kloosterfundamenten van België, is een permanente expositie ingericht over het circuit, de auto’s en de heldendaden. Filmpjes over de races in eerste helft van de vorige eeuw: bolides met grote wielen en spaken, coureurs met alleen een leren kapje op en pitstops van soms meer dan een uur. De eerste Formule 1 Grand Prix was er in 1950 en dat was tegelijk de twaalfde Grote Prijs van Francorchamps. Winnaar: Juan Manuel Fangio, de Argentijnse geweldenaar die vijf keer wereldkampioen werd en ‘Francorchamps’ in totaal drie keer won.

Het circuit is nauw verbonden met Michael Schumacher die er in 1991 in de Formule 1 debuteerde en er een jaar later zijn eerste grand prix won. Op Spa-Francorchamps behaalde hij in 2004 zijn zevende wereldtitel en reed hij in 2012 zijn driehonderdste wedstrijd in de Formule 1. De Duitser had het graag over zijn „achtertuin”. Ayrton Senna won er vijf keer en Jos Verstappen werd in 1994 derde nadat Schumacher was gediskwalificeerd wegens een te ver afgesleten bodemplaat. „Het stond hier zwart van de mensen toen Jos hier na de race aankwam”, vertelt Frans Verstappen (68), de vader van Jos in zijn ijssalon in het Limburgse Montfort waar hij vroeger een café dreef.

Het circuit is in de loop der tijd veranderd. Het was eerst twee keer zo lang en veel te gevaarlijk, vonden ook de coureurs. Er waren doden, in 1960 zelfs twee in één weekend in dezelfde bocht. En er waren zware crashes op de snelle baan.

Spa-Francorchamps moest vernieuwen, de GP van België verdween een aantal jaren naar Nijvel en Zolder. Sinds midden jaren tachtig is de race weer terug en springt de regering van Wallonië met miljoenen bij om het evenement voor de toekomst veilig te stellen. Het circuit is veiliger gemaakt, ook de Eau Rouge heeft een grote uitwijkmogelijkheid gekregen.

Biertent

Voor Max Verstappen heeft Spa-Francorchamps – dit jaar is het zestigste editie – een bijzondere betekenis. Geboren en deels getogen in België, bij zijn Belgische moeder, maar toch vooral Nederlander. Een thuiswedstrijd, vooral door de aanwezigheid van duizenden Nederlandse fans. Hij verwacht er geen voordelen van omdat „de andere jongens meer ervaring hebben”. Maar hij kent het circuit goed. Vorig jaar maakte het zeventienjarige racetalent grote indruk op Spa-Francorchamps met een hattrick in de Formule 3.

De grand prix is deze avond nog even ver weg, maar Francorchamps vibreert van drukte en voorpret. Racefans wurmen zich langs biertent, friterie en mobiele fanshop. In het tegenlicht van de lage zon hullen de naaldwouden zich in donkerte. De avond is in aantocht, de lichtslangen waarmee Helmonder Eric Aarts zijn terras heeft versierd, winnen aan kleur.

Zondag is het zover, dan zal hij even als andere jaren met koelbox en al het talud beklimmen. En een mooie plek zoeken voor het spandoek waarmee hij Jos Verstappen nareisde. ‘Overtaking is an art’. Want inhalen, dat kunnen de Verstappens. „Man, wat wil je nog meer?”