‘Man die aanslag in Thalys wilde plegen was Syriëganger’

De dader wordt door Franse veiligheidsdiensten ingerekend op het station van Arras. Foto EPA / Christina Cathleen Coons

De man die gisteren een aanslag wilde plegen in de Thalys die op weg was van Amsterdam naar Parijs zou recent nog in Syrië zijn geweest. De 26-jarige Marokkaan was in beeld bij de Spaanse antiterreurdienst voor zijn extremistisch-islamitische denkbeelden. Dat melden de Spaanse krant El País en een bron bij de Spaanse antiterreurdienst.

Update 20.00 uur

De aangehouden man zou mogelijk actief zijn geweest voor terreurorganisatie IS. Zo zou hij op 10 mei op het vliegveld BerlinTegel hebben ingecheckt voor een vlucht naar Istanbul en vandaar naar Syrië zijn gereisd. Dat hebben bronnen bij Duitse veiligheidsdiensten tegen de Frankfurter Allgemeine Zeitung gezegd.

De man, Ayoub El Kahzzani, woonde een jaar in Spanje. In 2014 verhuisde hij naar Frankrijk. Sindsdien zou hij korte tijd in Syrië hebben verkeerd, hoewel niet bekend is wat hij daar gedaan heeft en met wie hij contact heeft gehad. Tegen de Franse krant Le Figaro zou hij hebben gezegd dat hij de trein wilde beroven. De wapens zou hij in een verlaten tas in een park hebben gevonden. De verijdelde aanval van gisteravond is nog niet door een terreurgroep opgeëist.

‘Identiteit nog niet bevestigd’

De Franse minister van Binnenlandse Zaken Bernard Cazeneuve zei vanmiddag dat de identiteit van de aanvaller nog niet voor 100 procent vaststaat. Wel zei hij dat de man ervan wordt verdacht tot een “radicaal-islamitische beweging” te behoren.

Het federaal parket in België heeft een onderzoek geopend “op basis van de antiterreurwetgeving”, aldus AFP. De Nationale Veiligheidsraad van België komt vandaag bijeen om te spreken over de verijdelde aanslag in de Thalys. De Belgische premier Charles Michel wil dat alle informatie over de schutter en het voorval op tafel komt. Het onderzoek wordt geleid door Frankrijk, maar België heeft aangegeven mee te zullen helpen.

Hollande: alles gedaan om dit uit te zoeken

El Kahzzani was volgens persbureau AFP ook bekend bij de Franse antiterreurdiensten, die een onderzoek naar de man zijn begonnen. De Franse president François Hollande zegt dat hij alle mogelijke middelen beschikbaar stelt om op te helderen wat er is gebeurd.

Twitter avatar fhollande François Hollande Je fais part de ma solidarité aux blessés de l’attaque du train Amsterdam-Paris. Tout est mis en œuvre pour faire la lumière sur ce drame.
Bekijk hier een video van de Amerikanen die gisteren het bloedbad in de Thalys wisten te verijdelen.

Gisteravond wilde een man een aanslag plegen in de Thalys die op weg was van Amsterdam naar Parijs. Hij had een kalasjnikov en enkele messen bij zich. Door vlug handelen van drie Amerikanen werd een grote aanval voorkomen. Uiteindelijk vielen er twee gewonden, onder wie een van de Amerikanen. De passagiers zijn inmiddels per trein naar Parijs gebracht.

Extra controle

Passagiers die vandaag met de Thalys reizen worden op sommige stations extra gecontroleerd. NRC-journalist Arjan Paans is op Paris-Gare du Nord:

“Ik zag vandaag vijf agenten meegaan met de Thalys naar Amsterdam. Ook op de perrons hier zie ik veel politie lopen. Iedereen wordt gecontroleerd op zijn of haar identiteit en vervoersbewijs, wat normaal gesproken niet altijd gebeurt.”

Twitter avatar Arjan_Paans Arjan Paans Franse politie reist mee in Thalys naar Amsterdam van Gare du Nord. Passagiers reageren over het algemeen gelaten. http://t.co/gmYnWrzzYE

Een opvallend verschil tussen de Franse TGV’s en de Nederlands-Belgische Thalys is de toegangscontrole. Bij de TGV’s moet elke reiziger door een toegangssluis, bij de Thalys worden ze aan de treindeuren opgewacht. Volgens Eva Mertens van Thalys is dit typisch voor de TGV in Frankrijk: “In Brussel hebben we die controles niet.”

Of de toegangscontroles in de toekomst zullen worden verscherpt, is onderwerp van evaluatie. “Ik sluit het zeker niet uit, maar het is nog te vroeg daar nu iets over te zeggen.”

Mertens wil niets zeggen over de meereizende politie op de trein. “We hebben het volste vertrouwen in de Franse veiligheidsdiensten.”

Reizigers niet bezorgd

Arjan Paans sprak met enkele Nederlanders die op weg waren naar Amsterdam. Ghislaine Pinatel zei geschrokken te zijn van het nieuws, maar ze heeft geen moment overwogen haar vakantie af te breken:

“De controle goed genoeg. Je kunt niet alles controleren. We willen ook een beetje vrijheid overhouden.”

Studente voedseltechnologie Myriem Bouziane (24) uit Parijs:

“Ik heb het hele jaar met de Thalys gereisd omdat ik in Nederland studeerde. Een geruststellende gedachte vind ik dat zo’n aanslag nooit twee keer op dezelfde plek gebeurt.”

Lisette Kremer (28) uit Amsterdam vindt het ‘heftig’:

“Een trein is nu eenmaal niet zo goed beveiligd als een vliegtuig.” Of dat zinvol en haalbaar is, vraagt ze zich af. ,,Zoiets kan natuurlijk net zo goed tussen Amsterdam en Utrecht gebeuren.”

Meerdere aanslagen in Frankrijk

Frankrijk is dit jaar meerdere malen het toneel geweest van terroristische aanslagen. In januari werd door moslimextremisten een bloedbad aangericht op de redactie van het satirische tijdschrift Charlie Hebdo. De daders waren gelinkt aan de Jemenitische tak van Al-Qaeda, een van de beruchtste filialen van het terreurnetwerk. Kort na de aanval vond een gijzeling plaats in een joodse supermarkt. De dader hiervan was Amedy Coulibaly, die zei trouw te zweren aan Islamitische Staat.

In juni onthoofdde een 35-jarige man zijn chef in het Franse Saint-Quentin-Fallavier. Het hoofd van de man was op een hek geplaatst. Bij zijn lichaam werd een vlag gevonden die op de vlag van IS lijkt. Ook waren zijn hoofd en het lichaam bedekt met Arabische teksten.