AIVD geleid door „vooroordeel tegen oudere homoseksuele man”

Een officier van justitie verweet de AIVD zijn loopbaan te dwarsbomen vanwege een ‘homofobe agenda’. De Raad van State gaf hem gelijk.

De Brabantse officier van justitie Johan van Vreeswijk (60) is door de inlichtingendienst AIVD ten onrechte uitgesloten van een functie bij de EU omdat hij bevriend is met een homoseksuele moslim uit Indonesië.

Dat oordeelt de afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. In een tot nu toe niet gepubliceerde uitspraak van de Raad van State van 27 mei staat dat de magistraat, die sinds 2008 voor internationale EU-missies werkte, in 2013 van de AIVD ten onrechte geen verlenging kreeg van zijn zogenoemde ‘Personnel Security Clearance’ met als reden zijn vriendschap met een homoseksuele, 25 jaar jongere man uit Bali. Van Vreeswijk was tegen dat besluit van de AIVD in beroep gegaan. Hij verwijt de inlichtingendienst een „homofobe agenda” te voeren. De baas van de AIVD, Rob Bertholee, heeft na het oordeel van de hoogste bestuursrechter Van Vreeswijk in een brief van 6 augustus alsnog een ‘security clearance’ gegeven.

Van Vreeswijk kwam in 2013 in aanmerking voor de vertrouwensfunctie Head Rule of Law Reform bij EUPOL (Europese politiemissie) in Afghanistan. De AIVD deed een veiligheidsonderzoek, waarbij Van Vreeswijk vertelde over de bewuste vriendschap. Bij gebrek aan een samenwerkingsovereenkomst met collega’s in Indonesië kon de AIVD geen informatie opvragen. Daarop weigerden de dienst en het ministerie clearance want er waren „onvoldoende gegevens” om „alle veiligheidsrisico’s uit te sluiten”.

Van Vreeswijk vindt het onbillijk dat hij na zes jaar internationale dienst werd beschouwd als een veiligheidsrisico om deze vriendschap – „niet seksueel van aard en geen partnerrelatie”. De AIVD koestert volgens hem een vooroordeel tegen „een oudere homoseksuele man die een vriendschappelijke relatie onderhoudt met een buitenlandse jongere vriend, die moslim is”. Hij ziet deze vriend naar eigen zeggen hooguit twee keer per jaar.

De Raad van State oordeelt nu dat de minister en de AIVD de Indonesische vriend van Van Vreeswijk ten onrechte als partner hebben aangemerkt die, zo vreesde de AIVD, „invloed had kunnen uitoefenen” op Van Vreeswijk.

De officier van justitie zoekt naar eigen zeggen nu een „vergelijkbare internationale functie”. Hij eist dat minister Plasterk (Binnenlandse zaken, PvdA) hem 50.000 euro schadevergoeding betaalt omdat hij internationale toeslagen is misgelopen. Hij noemt de AIVD „een conservatieve wittemannen-organisatie die tegenover hem een vijandige en schofferende houding heeft aangenomen”. Van Vreeswijk eist ook compensatie voor reputatieschade. Een woordvoerster van de AIVD wil niet zeggen of de schadeclaim zal worden betaald.