Tsipras kiest vlucht naar voren

Alexis Tsipras wil nieuwe steun van de Griekse kiezers om de door Europa geëiste bezuinigingen uit te voeren.

Naar eigen zeggen nederiger, ervarener en realistischer wil Alexis Tsipras ook de volgende Griekse regering leiden. Ruim een half jaar na de vorige verkiezingen is het mandaat dat zijn partij eind januari van de bevolking kreeg opgebruikt, zei de Griekse premier gisteravond live op televisie. Hij legde zijn functie neer. Om na alles wat zich het afgelopen half jaar heeft afgespeeld door te kunnen, is een nieuw oordeel van het volk nodig over de gemaakte keuzen en het beleid, zei Tsipras.

Naar verwachting volgen op korte termijn nieuwe verkiezingen. In Griekse media wordt ervan uitgegaan dat die begin oktober worden gehouden. Allereerst krijgt de oppositie nu de tijd om te proberen een alternatieve regering te vormen. Conservatieve partij Nieuwe Democratie heeft aangekondigd een serieuze poging te willen wagen en daartoe de volle drie dagen te benutten die de wet haar geeft. Griekse analisten beschouwen dit als een formaliteit met weinig kans van slagen en als vertragingstechniek om het Tsipras moeilijk te maken.

Het aftreden van Tsipras is geen verrassing. In Athene worden nieuwe verkiezingen als een noodzakelijk kwaad gezien waar al geruime tijd op wordt geanticipeerd. De steun voor de regering van Syriza en de Onafhankelijke Grieken was de afgelopen maanden in het parlement aan zware erosie onderhevig. Besluiten over de door de EU geëiste hervormingen en bezuinigingen haalden het alleen dankzij steun van de oppositie.

Tijdens de stemming over de voorwaarden voor het derde steunpakket van 86 miljard euro afgelopen vrijdag zakte de parlementaire steun door de coalitiepartijen zelfs onder de kritische grens van 120 van de 300 parlementariërs, nodig om een vertrouwensstemming te kunnen overleven.

Het was de afgelopen maanden de oppositie binnen Syriza die met uitgesproken anti-eurozonestandpunten het hardst aan de stoelpoten van de premier zaagde. Terwijl Tsipras onderhandelde met andere Europese regeringen werd vanuit Syriza zijn geloofwaardigheid ondermijnd doordat duidelijk was dat zelfs zijn eigen mensen de uitvoering van een akkoord niet zouden steunen.

De stembusgang is dan ook een tactische zet van Tsipras om een einde te maken aan die verdeeldheid binnen zijn partij. Uit de linkervleugel vormen 25 hardliners een eigen partij, kondigden ze vanochtend aan. De afsplitsing onder leiding van energieminister Panayiotis Lafazanis gaat Eenheid van het Volk heten. De nieuwe partij zal volgens parlementariër Dimitris Stratoulis de echte vertegenwoordiger zijn van de Grieken die ‘nee’ stemden in het referendum begin juli.

Weinigen twijfelen eraan dat Syriza onder leiding van Tsipras de verkiezingen zal winnen. In opiniepeilingen staan Syriza en Tsipras ruim aan kop. Aangezien nieuwe verkiezingen in de Griekse context onvermijdelijk lijken, heeft hij de vlucht naar voren gekozen. De grootste oppositiepartijen ontberen op het moment sterke partijleiders die Tsipras concurrentie aan kunnen doen. De effecten van impopulaire maatregelen die zijn regering moet doorvoeren, zoals belastingverhogingen, zullen pas later dit jaar echt worden gevoeld en mogelijk zijn populariteit aantasten.

Als Syriza onder leiding van Tsipras het in de verkiezingen nu ruim wint van de oppositie uit zijn eigen partij, komt de premier gesterkt uit de stemming. Dat kan een positief effect hebben op de uitvoering van de afspraken gemaakt in ruil voor het nieuwe steunpakket van 86 miljard euro.