Column

Rotaryglamour en hardwerkende families

Diamantairs Lita, Edward en Mike Asscher.

Volgende maand is het vijf jaar geleden dat WNL (‘Omroep Van Wij Nederland’ betekent dat tegenwoordig) zijn eerste televisieprogramma uitzond. De oogst is tot nu toe mager; aan bijna elke productie kleeft iets knulligs, als om de kijker ervan te overtuigen dat het hier om echte buitenstaanders in Hilversum gaat.

Wat vooral niet goed lukt is de vertaling van het universum van De Telegraaf, de bakermat van WNL, naar dat van een publieke omroep. Deze zomer begint het er voor het eerst op te lijken, in de non-fictieserie Allemaal Familie. Daarin komen twee elementen uit het gedachtegoed van De Telegraaf samen: het midden- en kleinbedrijf als ruggengraat van de samenleving en de positief benaderde Rotaryglamour van het Stan Huygens Journaal.

Vooral dat eerste aspect is absoluut een witte vlek in het huidige omroepbestel. Economische onderwerpen komen überhaupt nauwelijks aan bod, het standpunt van de ondernemer af en toe.

De anonieme makers (WNL meldt net als BNN zelden wie er verantwoordelijk is voor een programma, want dat interesseert de kijker toch niet) volgen per aflevering gedurende één dag drie Nederlands familiebedrijven. Weldadig is de afwezigheid van de obligate parallelmontage. Elk item begint pas als het vorige afgelopen is. De introductieteksten worden bedachtzaam uitgesproken door topondernemer John Fentener van Vlissingen. Voor een niet-professionele presentator doet hij dat heel aardig, maar je proeft de Rotary.

De items zijn informatief en ordentelijk gemaakt. Gisteren werden we voorgesteld aan de Amsterdamse diamantairsfamilie Asscher (de huidige vicepremier is hun neef); Piet Blankendaal uit Tuitjenhorn, die grond rond zijn koelvriesopslag kocht om woningbouw te voorkomen, en daar weer een dierenpark in vestigde; en broer en zus Janssen uit Westervoort, die „de sterren kleden”, onder wie in ieder geval Albert Verlinde.

Pijnlijke vragen worden nooit gesteld. Waarom noemt Piet Blankendaal zijn recreatieproject Van Blanckendaellpark? Is dat een heimelijke behoefte aan een feodale stamboom? En is het toeval dat het juist drie Braziliaanse adoptiekinderen zijn die de zaak niet kunnen of willen (of mogen) overnemen?

Maar voor het overige lijkt Allemaal Familie bedrieglijk veel op een ‘gewoon’ televisieprogramma. Dat blijkt ook uit het overvloedige gebruik van achtergrondmuziek. Het is een breed gedragen inzicht dat je zonder een muur van muziek de aandacht van de kijker niet vasthoudt. Alleen Frans Bromet kan het zich permitteren er spaarzaam mee om te gaan.

Maar waarom dan ook altijd dezelfde muziek? Het op Nino Rota lijkende romantische thema van Hans Zimmer uit de film As Good As It Gets zit in elke aflevering van We Zijn Er Bijna en Allemaal Familie. Ook de filmmuziek van Thomas Newman (The Iron Lady, The Help, American Beauty) valt niet te vermijden in reality soaps.

Door een collectieve overeenkomst mogen NPO-makers bijna elke muziekcatalogus gratis plunderen. Maar doe dat dan met een beetje creativiteit en originaliteit, zoals in Maartens Moestuin, Klootwijk aan Zee en Koken Met Van Boven.