Column

Om geen risico te lopen wijzen ze iedereen af

Te veel mensen sterven voor te veel geld in de Middellandse Zee, vindt

Ilja Leonard Pfeijffer. Waarom laten we ze niet veilig naar Schiphol vliegen?

Ik was drie maanden geleden op het eiland Malta. Dat is dat andere Lampedusa, de andere vooruitgeschoven post van Europa vóór de kust van Libië waar de bootvluchtelingen uit Afrika aankwamen, totdat de Maltese regering besloot om de grenzen te sluiten en alle problemen af te wentelen op Italië. Ik heb daar een lang stuk over geschreven, dat elders is gepubliceerd. Maar daar gaat het nu even niet om.

Terwijl de Maltese autoriteiten er voorbeeldig in waren geslaagd om het immigratieprobleem onzichtbaar te maken en toeristen veilig door de straten konden lopen in hun korte broeken zonder dat ze bang hoefden te zijn om een neger tegen te komen, meerden de enorme cruiseschepen aan in de haven met passagiers aan boord die stuk voor stuk minder hadden betaald voor hun cabine met balkon, minibar en airconditioning dan een vluchteling voor zijn plek aan boord van een gammel, levensgevaarlijk, nauwelijks zeewaardig rubberbootje. Ik heb het even opgezocht. Een achtdaagse geheel verzorgde cruise over de Middellandse Zee aan boord van de MSC Preziosa, een prachtschip dat ten doop is gehouden door Sophia Loren (ik heb daar nog een kort verhaal over geschreven, dat elders is gepubliceerd, maar daar gaat het nu even niet om), heb je al voor 450 euro. Een overtocht per drijvende doodskist kost tussen de 1.000 en de 5.000 euro.

En waarom komen ze eigenlijk niet gewoon met het vliegtuig, zoals u en ik zouden doen? Een vlucht van Ethiopië naar Berlijn, van Libanon naar Rome of van Senegal naar Londen kun je al vinden voor zo’n 300 tot 500 euro. Dat doen ze niet omdat dat niet mag. Van wie mag dat eigenlijk niet? Er bestaat een Europese richtlijn voor de commerciële luchtvaart, EU Directive 2001/51/EC, die zegt dat iemand die zonder geldige papieren aankomt in een Europees land op kosten van de luchtvaartmaatschappij wordt teruggebracht naar het land van herkomst. Uiteraard maakt de Europese richtlijn een uitzondering voor vluchtelingen die onder het Verdrag van Genève vallen. Die mogen natuurlijk naar Europa komen om daar asiel aan te vragen, zelfs zonder papieren. Maar wie maakt de beslissing of iemand een vluchteling is of niet? Dat is het grondpersoneel van de commerciële luchtvaartmaatschappij die het risico niet wil lopen dat de asielaanvraag wordt afgewezen en dat er een financiële tegenvaller valt te betreuren vanwege de repatriëring. Om geen enkel risico te lopen wijzen ze iedereen af zonder geldig visum. Maar dat hoeven ze niet te doen. Dat is een puur commerciële beslissing.

Veel te veel mensen sterven voor veel te geld in de Middellandse Zee. Italië en Griekenland zitten met alle overlevenden opgescheept. Waarom laten we ze niet veilig naar Schiphol vliegen om daar in alle rust te beoordelen of ze kunnen worden toegelaten?