Interrailen doe je niet meer voor de seks, wel voor het avontuur

Sinds 1972 interrailen mensen door Europa. Je voelt de wind in je haren, het landschap wisselt elk half uur. En je skipt de safari langs industrieterreinen na een goedkope vlucht. Hoe ziet zo’n reis er eigenlijk uit?

Foto Thinkstock

Ria Anyca (54) uit België kan zich haar eerste Interrailtrip nog goed herinneren. Als twintigjarige vertrok ze eind jaren zeventig met haar zus vanuit een klein Vlaams dorpje naar Athene. Nog nooit alleen met vakantie geweest. Nooit verder gekeken dan de dorpsgrenzen. „We stapten op de trein in Keulen en gingen door tot in Athene. We zaten met een man of 23 in een coupé voor zes. Koffers in de gang, reizigers sliepen in de bagagerekken. Je moest echt over de lichamen heen stappen.”

Bij de Kroatische grens kwamen mannen met grote laarzen binnen voor de paspoortcontrole. „Ze schopten mensen”, zegt Ria, „vooral de Duitsers”. De Turken aan boord reden door tot Istanbul. Ze kookten, aten, maakten vuur op de trein. Ontberingen? Welnee, zegt Ria. „Avontuurlijk.” De Vlaamse begint te glunderen. „Ik had een Libanees vriendje ontmoet tijdens de reis, de mooiste man die ik in mijn leven heb ontmoet. Mijn moeder zei: gelukkig waren jullie verstandig genoeg in die tijd. Wij dachten: gelukkig bestond de pil in die tijd. Ik was nog heel jong, die zomer heb ik voor het eerst de wereld gezien.”

Condoom-campagne van vroeger

Interrail werd ooit in de markt gezet met een campagne waarin twaalf condooms op de plek stonden van de gele sterren in de Europese vlag. Amerika heeft springbreak, Europa heeft Interrail, sinds 1972. Goeddeels hetzelfde concept: zon, strand, seks, vrijheid en avontuur(tjes). Maar de reclamevlag met het Europees verbond van condooms werd verboden in 1994 en de doelgroep is sindsdien aanzienlijk verbreed. De maximumleeftijd werd opgehoogd van 21 naar 23 in 1976 en naar 26 in 1979, totdat de pas voor alle leeftijden beschikbaar werd in 1998.

Nu is Ria, 35 jaar later, voor de vierde keer aan het ‘interrailen’. Ze is deel van een groep journalisten die moet ervaren wat de voordelen van slowtravelling zijn als je de leeftijd van backpacken, droogshampoo en kakkerlakken in gedeelde badkamers bent gepasseerd.

Die ochtend zijn ze vertrokken in een schuddende boemel vanuit het schilderachtige Rio Maggiore, een van de vijf dorpjes op de hoge Italiaanse rotskust bij Cinque Terre. Een Amerikaans koppel is hier aan boord gegaan. Isaac Lawrence (28) en Kelly Ahrens (26) uit Vermont reizen twee maanden door Europa, op huwelijksreis. Ze kozen voor een Interrailpas in plaats van Europese vluchten, ze dachten dat het goedkoper was. Bovendien, het stel draagt een set koffers mee waar een kleine inboedel in past. „Onpraktisch om daar telkens mee door de douane te gaan.”

In de trein loop je niet het risico om je in Frankrijk verzamelde blikjes vispaté te moeten inleveren bij een strenge douanier. Anders dan bij vliegen, hoef je voor de trein ook geen astronomisch bedrag neer te tellen als je koffers voor de hele familie incheckt. En je skipt de binnenlandsafari langs treurige industrieterreinen na een goedkope vlucht.

Maar, de trein valt wel duurder uit dan het jonge echtpaar had gedacht. „We dachten dat het goedkoper zou zijn dan vliegen”, zegt Kelly. „We gebruiken de trein vooral om de grens over te gaan – voor sightseeing in en rond de steden hebben we een auto gehuurd. Voor die internationale treinen betalen we vaak een toeslag, soms wel honderd euro per keer per persoon. Uiteindelijk vraag ik me af of het niet goedkoper was geweest om te vliegen.”

Lastig om je weg te vinden

They will be getting an e-mail”, zegt de Britse Maggie Rice (65) droogjes als het over het toeslagensysteem gaat. Dat is onduidelijk, vindt ze. In de Interrail-app staat wel op welke trajecten moet worden betaald, maar niet hoe veel. Ze zit met echtgenoot Jim (66) in de trein van Pisa naar Florence. Zij doen aan slow travelling. Ze slapen in hotels en pakken bij aankomst in het station meteen de taxi. Jim: „Ik vind de stations vaak niet voetgangersvriendelijk. Het is lastig om je weg te vinden. In Verona probeerden oplichters ons te ‘helpen’ met opstappen, in ruil voor twintig euro. Daar zijn we toch ingestonken.”

Drie weken van tevoren zijn Maggie en Jim een dag achter de computer gaan zitten om hotel- en treinreserveringen te maken. Elke ochtend hebben ze een mapje met adressen waar ze die dag heen gaan, vandaag bezoeken ze Marseille en Nice. Ze hebben de hele wereld al gezien en dachten „dat dit een uitdaging was”, zegt Maggie.

Toch zouden ze het zo weer doen, zegt Jim. „Het is heerlijk om uit het raam te kijken en het landschap voorbij te zien schieten.” De trein van München naar Venetië was een hoogtepunt. „Het uitzicht is prachtig, het landschap wisselt elk half uur.” Maggie knikt beamend. „Je moet wel fit zijn, maar het avontuur is geweldig.”

De mogelijkheid om vrij te bewegen en spontaan plannen te maken, is nog steeds de belangrijkste reden waarom reizigers kiezen voor de trein. Het gevoel van de wind in je haar en je huis op je rug. De pas geeft je toegang tot meer dan 250.000 kilometer spoor in meer dan dertig verschillende landen. Van Marokko tot Zweden en Noorwegen en van Portugal tot Turkije. Zo dender je in een dag door de dorgele akkers in het Spaanse Baskenland naar de schilderachtige Franse Rivièra.

Al is het niet meer helemaal vrij. In de hogesnelheidstrein tussen Perpignan en Montpellier zit Lizzy Kitchnere (19) met haar moeder Caroline Haughton (48). Ze betaalden een toeslag van 25 euro voor de internationale trein waarvoor ze een dag eerder een uur in de rij hebben gestaan op station Madrid. Toch zou Lizzy het, ondanks het geregel, zo weer doen. „Met het vliegtuig kom je steeds op dezelfde plekken in Europa. Zo cirkel je maar in hetzelfde kringetje rond.”

Weg uit de hegemonie

En dat is misschien wel het grootste voordeel van Europa ontdekken per spoor: een kans om weg te breken uit de hegemonie van Deens design, pasteltinten en soya-lattes die je vindt in geijkte Easy Jet-bestemmingen als Parijs, Londen of Berlijn. Met de trein kom je langs ingedutte steden die als thema oud roze en zeiljachten hebben, zoals Nice en Montpellier. En je hoeft niet te kiezen. Je rijdt in een week van food-mekka Bologna, waar ook de oudste universiteit van Italië staat, naar een van de vele parken in oesterstad Montpellier.

Treinen en famille blijkt overigens nog best praktisch. Op de ferry van Ancona (Italië) naar Patras (Griekenland) – een toeslag bij de treinpas – geeft Christine Watkins (38) haar vijf maanden oude dochtertje Kate de borst. Het is midden in de nacht. Oudere Griekse echtparen slapen op dekens in nisjes. Op het bovendek dansen studenten van een businessschool uit Grenoble bij het zwembad op de ferry. Is dat niet lastig, zo reizen met een baby? Juist niet, zegt Watkins. „In het vliegtuig moeten kinderen stilzitten, op schoot. In een trein kunnen ze vrij rondkruipen, net als hier op de pont.” Is er in het vliegtuig nauwelijks plek om haar dochter te verschonen, in de trein hebben ze vaak aparte ruimtes, zegt Watkins. „Gisteren heb ik haar verschoond aan boord van de trein naar Ancona. Al na 35 seconden lag ze te slapen op mijn arm. De trein had haar in slaap gewiegd.” En de kinderwagen mag gewoon mee in de trein.