Asielzoekers figurant in politiek steekspel

Niet de Grieken, maar asielzoekers zorgen voor een crisis in Duitsland. 800.000 worden er verwacht. De asielzoekers zijn onderdeel van een politiek steekspel waar wat mee te winnen valt.

Sinds woensdag staat Duitsland opnieuw in crisismodus. Al tijdens het debat over Griekenland, waarvoor het parlement woensdagochtend terugkwam van vakantie, heerste het gevoel dat er nu pas een echte crisis dreigt: de vluchtelingencrisis. Wat al maanden zichtbaar was op vele plaatsen in Duitsland is nu ook in Berlijn aangekomen: het besef dat er erg veel asielzoekers uitgerekend naar Duitsland komen. En dat er politieke munt uit geslagen kan worden.

Hoeveel vluchtelingen er precies zijn, weet niemand. Maar minister Thomas de Maizière (Binnenlandse Zaken, CDU) kwam woensdagmiddag met een nieuwe prognose van het aantal asielzoekers dat dit jaar in Duitsland wordt verwacht: 800.000. Tot nu toe was het ministerie van Binnenlandse Zaken steeds uitgegaan van een geschat aantal van 450.000 asielzoekers in 2015.

Minister De Maizière liet zijn verontrustende voorspelling gepaard gaan met de geruststelling dat Duitsland „dit aankan”. Het komt er nu op aan dat de federale regering en de lagere overheden in de deelstaten, steden en gemeenten „de handen ineenslaan”. Indirect gaf de minister daarmee meteen toe dat de verschillende Duitse overheden dat tot nu toe nog niet erg goed gedaan hebben.

Het thema dat de Duitse samenleving in twee kampen dreigt te splijten, wordt aangegrepen door de kleinste regeringpartij SPD om politiek te bedrijven. Gisterochtend meldde zich direct de premier van Rijnland-Palts, Malu Dreyer (SPD), in het ZDF- Morgenmagazine op tv, met de wens om extra geld te krijgen van de centrale regering om extra aanmeldcentra en opvang te regelen. En met een sneer aan het adres van bondskanselier Angela Merkel: „Ik heb de indruk dat de bondskanselier nog niet de omvang van dit probleem heeft onderkend.”

De Maizière maakte woensdag nog een ding duidelijk: zijn land kan niet blijven doorgaan met het opvangen van „de meeste vluchtelingen in Europa”. Hier ligt een taak voor Brussel om te zorgen voor een spreiding van de vluchtelingen over de Europese Unie, zei hij. Voor de zekerheid, of voor de eigen achterban, voegde hij er nog een dreigement aan toe: als Brussel niet in actie zou komen, dan was het de vraag of Duitsland de grenzen nog langer open kan laten.

Migratiespecialisten wijzen er ondertussen op dat Duitsland voor asielzoekers een interessant land is vanwege de bescherming die de rechtsstaat biedt. En natuurlijk is het de sterkste economie van de Europese Unie, met de meeste kans op een baan. „Bovendien”, verklaart immigratiespecialist Herbert Brücker in de Süddeutsche Zeitung, „heeft Duitsland omgekeerd immigranten hard nodig om de vergrijzing tegen te gaan.” Hij heeft becijferd dat de Duitse beroepsbevolking tot 2050 met vijftien miljoen personen zal krimpen.

Merkel negeert de vluchtelingen

De omvang van de huidige immigratiecijfers wordt door alle deskundigen gerelativeerd. Zo was de grootste groep asielzoekers (ongeveer honderdduizend) in de eerste zeven maanden van dit jaar afkomstig uit Balkanlanden als Albanië, Kosovo, Servië en Macedonië. Hierover zijn politici van CDU/CSU het wel eens: dat bij deze groep op voorhand vaststaat dat zij niet op de vlucht zijn voor oorlog of vervolging. En dus moeten die landen met spoed tot „veilige landen” worden verklaard. Dat heeft tot gevolg dat asielzoekers uit die regio uit de procedures verdwijnen, en uit Duitsland, wat eigenlijk de bedoeling is.

SPD-leider Sigmar Gabriel heeft de vluchtelingenkwestie verklaard tot „de grootste binnenlandspolitieke uitdaging sinds de hereniging”. En hij weet dat er gemord wordt dat Merkel de vluchtelingen negeert, terwijl ze wel drie keer naar de overstroming van de Elbe ging twee jaar geleden. Gisteren was Gabriel daarom in een asielcentrum om te beloven dat de opvang beter wordt.